Kapıcı sabah çöp toplarken merdivende kayıp düştü; kanama var, site sakini aranıyor ve yönetici ne yapacağını bilemiyor. Bu rehber, olay anından SGK bildirimi ve sonraki hukuki yükümlülüklere kadar apartman yöneticisinin izlemesi gereken adımları, uygulamada sık yapılan hataları ve risk azaltma yollarını somut örneklerle anlatır.
Olay anında yönetici için hızlı kontrol listesi
İlk dakikalarda yapılacaklar, hem çalışanın sağlığı hem de ileride doğabilecek tazminat/CEZA süreçleri açısından belirleyicidir.
- 1) Öncelik: Sağlık — ilk yardım veya 112 çağrısı. Hayati tehlike varsa ambulans çağırın.
- 2) Olayın kaydı — kaza tarihi, saati, yer, kimlerin gördüğü, kısa olay tanımı. Fotoğraf çekin.
- 3) Tanık beyanları — en az iki tanığın isim ve iletişim bilgilerini alın.
- 4) SGK bildirimi için evrak hazırlığı — işyerinin (apartmanın) kimlik bilgileri ve kapıcının SGK numarası.
SGK iş kazası bildirimi: kim, ne zaman, nasıl?
İş kazası hali SGK mevzuatına göre bildirimi gerektirir. Kapıcı site için çalışıyorsa işveren konumundaki yönetim (yönetici/kat malikleri kurulu kararına göre) SGK bildirim yükümlülüğüne sahiptir.
- Bildirimin süresi: İş kazası bildirimi genelde kazanın öğrenildiği tarihten itibaren en kısa sürede, çalışanın sağlık durumu elverdiğinde yapılmalıdır; gecikme idari para cezasına yol açabilir.
- Nasıl yapılır: e-Devlet/SGK işler modülü veya yetkili muhasebeci/işveren temsilcisi aracılığıyla iş kazası bildirgesi doldurulur. Sağlık raporu ve tanık beyanları eklenmelidir.
İş kazası sonrası tazminat, ücret ve rapor süreçleri
Kazanın niteliğine göre SGK’dan geçici işgöremezlik ödeneği, sürekli iş göremezlik veya ölüm halinde hak sahiplerine bağlanan ödemeler gündeme gelir. Bu süreçte yönetimin yükümlülükleri vardır, ancak hukuki sonuçlar somut olaya göre değişir.
- Geçici iş göremezlik: Doktor raporu ile çalışanın ücretinden bağımsız olarak SGK ödemesi başlar; işveren, işçinin ücretinin bir kısmını tamamlama yükümlülüğüne sahip olabilir (iş sözleşmesine göre).
- Mesleki hastalık/bağlantılı tazminat: Uzman tetkiklerine göre SGK ve yargı süreçleri devreye girer.
- Kıdem/ihbar hakları: İş akdi feshedilmişse uygulanır; somut öneri için hukukçuya danışın.
Apartmanın (işverenin) hukuki sorumluluğu ve yönetici davranışı
Yönetici, apartman adına işveren sıfatıyla iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili tedbirleri almakla yükümlüdür. Kusur araştırması ve kaza nedeninin belirlenmesi kritik önemdedir.
- İç soruşturma yapın: Kaza nedenini (zemin, aydınlatma, uygunsuz ekipman vb.) yazılı raporlayın.
- Gerekirse bilirkişi/uzman raporu alınması için kat malikleri kurulunu yönlendirin.
- Koruyucu tedbirler uygulayın: kaymaz paspas, aydınlatma, eldiven vb. belgelenmiş önlemler ileride kusur iddiasını azaltır.
| Durum | Yönetici için pratik not |
|---|---|
| Kaza ortak alanda gerçekleşti | ✅ Olay kaydı + tanık beyanı + kısa vadeli önlem uygulayın. |
| Kaza kişisel görev/ihmal sonucu | ✅ İnceleme yapın; iş sözleşmesi ve uygulamaları kontrol edin. |
Pratik kayıt ve bildirim şablonları (yönetici için)
Aşağıdaki kısa şablonlar olay günü için alınacak kayıtları kolaylaştırır. Bu örnekleri yönetim defterine ve dijital platformunuza kaydedin.
- Olay Tutanağı: "Tarih, saat, yer, oluş şekli, yaralanmanın türü, tanıklar (isim/daire no/telefon), ilk yardım uygulayan kişi, fotoğraf referans numarası."
- SGK Bildirim Ön Hazırlığı: "Çalışanın T.C., SGK sicil no, işe giriş tarihi, görev tanımı, kazanın özet beyanı, sağlık kuruluşu raporu ekleri."
Önleyici adımlar: riskleri azaltmak ve maliyeti kontrol etmek
Sık tekrarlayan kazalar yönetimin eksik önlem aldığını gösterir; düzenli bakım ve kayıt maliyetleri azaltır.
- Periyodik risk değerlendirmesi yapın ve sonuçları karar defterine yazın.
- Kapıcı için çalışma talimatı, kişisel koruyucu donanım (KKD) sağlayın ve teslim-tesellüm kaydı tutun.
- İş kazası sigortası veya yöneticilik sigortası seçeneklerini değerlendirin (polis kapsamına göre değişir).
Eğer bu süreci dijitalleştirmek isterseniz, kapıcı bordrosu, SGK kayıtları, sağlık raporu ekleri ve kaza tutanaklarını merkezi olarak saklayıp takip edebileceğiniz araçlar işinizi kolaylaştırır; hızlı kayıt için BYönetim üzerinde bina oluşturmayı deneyebilirsiniz: https://byonetim.com.tr/create-building-step-1.
Sıkça Sorulan Sorular
Kapıcı iş kazası SGK'ya kim tarafından bildirilir?
İşveren sıfatındaki yönetim (yönetici veya yetkilendirilmiş temsilci) tarafından SGK'ya bildirilir.
İş kazası tutanağı mutlaka mı olmalı?
Evet. Olay anı kayıt altına alınmazsa hem SGK süreçleri hem de sorumluluk belirleme zorlaşır.
Kazadan sonra kapıcının işine hemen son verilebilir mi?
İşe son verme somut koşullara bağlıdır; hukuki sonuçları olabileceğinden somut tavsiye için avukata danışılması gerekir.
Kaza SGK bildirimi gecikirse ne olur?
Gecikme idari para cezasına ve bazı durumlarda SGK kapsamı açısından sorunlara yol açabilir; mümkün olan en kısa sürede bildirim yapılmalıdır.
Yönetim, kapıcının tedavi masraflarını üstlenmek zorunda mı?
İlk müdahale ve acil masraflar için düzenli uygulama gereklidir; SGK ve işveren sorumlulukları olaya göre belirlenir. Kesin yönlendirme için uzman hukuki destek alınmalıdır.
