Cumartesi öğleden sonra taşınma sırasında asansör ani bir arıza veriyor; koltuk çiziliyor, beyaz eşya devriliyor. Alt komşu zararını soruyor, taşınan malik ‘asansör bozuldu’ diyerek masrafı ödemeyi reddediyor. Bu senaryo apartman yöneticisinin hem teknik hem hukuki süreci hızla ve usulüne uygun yürütmesini gerektirir.
1. Sorumluluğun temeli: ortak tesis mi yoksa bireysel kusur mu?
Asansör, Kat Mülkiyeti Kanunu uyarınca ortak tesis/kullanım alanı sayılabilir; dolayısıyla bakım, onarım ve işletme giderleri genellikle yönetim/kat malikleri kurulu sorumluluğundadır. Ancak eşyanın hasar görmesi, asansörün arızasından mı yoksa eşyanın yanlış bağlanması/yerleştirilmesinden mi kaynaklandığına göre sorumluluk değişir.
2. İlk 24 saat: acil tespit ve delil toplama adımları
Hasar bildirimi alındığında hızlı, usulüne uygun delil toplamak ilerideki hukukî süreçler için kritiktir.
- Olayın tarih-saat ve yer bilgisini yazılı kayda geçirin (yönetici tutanağı).
- Hasarlı eşyaların fotoğrafını çekin; asansörün iç ve dış halini belgeleyin.
- Asansör arıza raporunu yetkili servisten alın; bakım geçmişini kontrol edin.
- Tanık beyanlarını yazılı tutun (taşınma ekibi, komşular).
3. Kusur değerlendirmesi: teknik rapor ve bakım kayıtları
Asansör servisi tarafından düzenlenecek arıza raporu; bakım sözleşmesi, periyodik kontrol (Yüksek Yapılarda Asansör Teknik Mevzuatı vb. ilgili düzenlemelere göre) kayıtları ve arıza tarihleri kusur tayininde ana belge niteliğindedir.
- Eğer arıza bakım eksikliğinden kaynaklanıyorsa sorumluluk yönetim/işletmeciye geçer.
- Eğer arıza taşınan eşyanın hatalı yerleştirilmesi/aşırı yükten kaynaklanmışsa sorumluluk taşınan kişiye döner.
4. Masraf paylaşımı ve tazminat talepleri nasıl şekillenir?
Tespit sonucuna göre hasarın tazmini üç ana yolla olur: yönetim tarafından ödenip genel giderlere yansıtma, doğrudan kusurludan talep, veya sigorta devri.
| Durum | Pratik sonuç |
|---|---|
| Bakım eksikliği/kusur yönetimde | ✅ Yönetim öder; maliyet ortak giderden (genel kurul kararı gerekebilir). |
| Taşınan şahsın kusuru (aşırı yük/yanlış bağlama) | ✅ Kusurludan tazminat talep edilir; yönetim önce ödeyip sonradan rücu edebilir. |
5. Sigorta ve hukuki süreç: hangi adımlar takip edilir?
Eğer apartmanın ortak sorumluluk sigortası (ör. konut sigortası/ortak alan sorumluluk poliçesi) varsa, önce sigorta başvurusu yapılmalıdır. Sigorta ödemezse veya eksik öderse, tazminat talebi KMK kapsamında veya Borçlar Kanunu hükümlerine göre kusurludan talep edilebilir.
- Sigorta başvurusu için yöneticinin topladığı tutanaklar, servis raporları ve fotoğraflar gereklidir.
- Cezai değil özel hukuk talebi söz konusu olduğundan hukuki süreçler ve zamanaşımı dikkate alınmalıdır; somut vakaya göre değişir, hukuki görüş için avukat önerilir.
Bu tür süreçleri dijitalleştirip delil, faturalar ve bildirimleri tek bir yerde saklamak yönetici için çok faydalıdır; bu amaçla BYönetim gibi apartman yönetimi yazılımları süreci kolaylaştırır: https://byonetim.com.tr/.
Sıkça Sorulan Sorular
Asansör arızasından dolayı eşyam zarar gördü; yönetim mi ödemeli?
Net cevap: Önce kusur tespit edilir. Arıza bakım eksikliğinden kaynaklanıyorsa yönetim/sorumlu servisin yükümlülüğü doğar; eşyayı taşıyan kişinin hatası varsa o kişi sorumludur.
Yönetici asansörün bakımını yaptırmadığını itiraf ederse ne olur?
Net cevap: Bu durumda yönetimin sorumluluğu güçlenir; servis raporları ve bakım kayıtları ile sigorta veya kusurlu yönetim/işletmeciden tazminat talep edilebilir.
Taşınırken eşyayı asansöre koyan firma zarar verdi, kimden talep edilir?
Net cevap: Taşımacılık firması sözleşme ve sebep olduğu kusur nedeniyle birincil sorumlu olabilir; yönetim önce ödeyip firmadan rücu edebilir veya malik doğrudan firmaya talepte bulunabilir.
Ortak alan sigortası asansördeki eşya hasarını karşılar mı?
Net cevap: Poliçe şartlarına bağlıdır; çoğu ortak alan sigortası ortak tesis zararlarını kapsar ama taşınan şahsi eşyaların teminat dışı kalabileceği durumlar vardır. Poliçe metni incelenmelidir.
Yönetici, delil yokken masrafı ortak bütçeden öder mi?
Net cevap: Yönetici acil onarım gerekiyorsa ödeyebilir; ancak sonrasında genel kurul veya hukuki süreçte rücu hakkı için delil toplamalı ve şeffaf rapor sunmalıdır.
