Kapıcınız yaz döneminde iki haftalık izin talep etti; bazı maliklerin itirazı, 'ücret ödenmesin' önerisiyle karıştı. Yönetici olarak hem iş hukuku kurallarına uymanız hem de apartman bütçesini doğru tutmanız gerekiyor — doğru hesaplanmamış yıllık izin ücreti hem işçi hak kaybına hem de yönetimin mali sorumluluğuna dönüşebilir.
Yıllık izin hakkı: kapıcıya kaç gün düşer?
Kapıcılar 4857 sayılı İş Kanunu kapsamındaki çalışanlardır; bu nedenle yıllık ücretli izin hakları İş Kanunu’na göre belirlenir. İş Kanunu’nda yer alan genel düzenlemeye göre işçinin kıdemine göre yıllık izin süresi artar:
- 1 yıldan 5 yıla kadar (5 yıl dahil) olanlara en az 14 iş günü,
- 5 yıldan fazla 15 yıldan az olanlara en az 20 iş günü,
- 15 yıl ve daha fazla olanlara en az 26 iş günü.
Kapıcı sözleşmesi veya işletme projesinde daha elverişli bir hak yoksa İş Kanunu asgari ölçüttür. Kapıcı, işe giriş tarihi ve kesintisiz çalışma süresine göre hak kazanır; yıl içinde işe başlamışsa orantılı hesap yapılır.
Yıllık izin ücreti (parasal) nasıl hesaplanır?
Yıllık izin ücreti; izin süresi boyunca işçinin normal ücretinin ödenmesidir. Hesaplama adımları:
- Brüt aylık ücret + düzenli ödemeler (vardiya, yakacak, düzenli prim vb.) tespit edilir.
- Günlük ücret = aylık brüt / 30 (İş Mahkemeleri ve uygulama genelde 30 gün esasını kullanır).
- İzin ücreti = günlük ücret x izin gün sayısı.
Örnek: Brüt ücret 12.000 TL, yıllık izin 14 iş günü -> günlük ücret = 12.000/30 = 400 TL; izin ücreti = 400 x 14 = 5.600 TL (brüt).
Bordro ve SGK yönünden kayıt: yöneticinin yükümlülükleri
Yıllık izin ücreti ödemesi bordroya yansıtılmalı ve SGK prim matrahına dahil edilmelidir. Yönetici olarak dikkat edilmesi gerekenler:
- İzin ödemesi için ayrı bir bordro satırı (yıllık izin ücreti) oluşturulmalıdır.
- SGK bildirgesinde (e-Bildirge) ödenen ücretin primes dahil edilmesi gerekir; aksi durumda SGK kayıt uyumsuzluğu riski doğar.
- Gelir vergisi ve damga vergisi kesintileri bordroda gösterilmelidir.
Bu nedenle bordro hazırlayan kişi/firmaya izin ödemesi bilgisi verilmelidir; küçük yönetimlerin manuel hata riskini azaltmak için doğru bordro yazılımı veya profesyonel hizmet kullanması önerilir.
Yıllık izin süresinin aidata yansıtılması ve ortak gider ilişkisi
Kapıcı ücreti (maaş + SGK + düzenli ödemeler) genelde işletme giderleri arasında yer alır ve ortak giderlere paylaştırılır. Kat Mülkiyeti Kanunu m.20 çerçevesinde ortak giderler genel kurul kararı veya işletme projesine göre tahakkuk ettirilir.
Eğer yıllık izin ödemesi düzenli maaşın bir uzantısıysa (aylık ortalama maliyet artışı değil, dönemsel ek ödeme olarak yapılmışsa) muhasebide şu yöntemler kullanılır:
- Ay içinde ödendiğinde ilgili dönemin gideri olarak kaydedilir ve aidat tahakkukuyla kapatılır.
- Genel kurullar tarafından kabul edilen bütçe/muhasebe politikasına göre yıllık izin karşılığı önceden ayrılabilir; aksi halde ödendiği dönemde gider yazılır.
Her durumda muhasebe kayıtları şeffaf tutulmalı, maliklere sunulacak raporların açıklayıcı olması önemlidir.
Pratik hesap örneği: 12 daireli binada yıllık izin maliyeti
Örnek hesap (basitleştirilmiş):
| Kalem | Tutar (TL) |
|---|---|
| Brüt aylık maaş | 12.000 |
| İşveren SGK (% işveren payı ve diğer yasal kesintiler yaklaşık) | 3.300 |
| Toplam aylık maliyet | 15.300 |
| Günlük ücret (15.300/30) | 510 |
| 14 gün izin ücreti (brüt maliyet üzerinden) | 7.140 |
| 12 daire başına düşen yıllık izin maliyeti (tek seferlik) | 595 TL |
Bu hesapta işveren SGK ve düzenli ödemeler aylık maliyete dahil edilerek günlük ücret bulunmuştur. Gerçekte işveren payı oranı kullanılan matraha ve sektöre göre değişir; netleştirme ve vergi kesintileri ayrıca hesaplanmalıdır.
Günlük uygulama: yönetici için kontrol listesi
- Kapıcının işe giriş tarihini ve kıdemini doğrulayın.
- Yıllık izin süresini İş Kanunu kıstaslarına göre tespit edin.
- Bordroya izin ödemesini doğru kalemlerle işleyin; SGK bildirgesini güncelleyin.
- Yapılan ödemenin muhasebe kayıtlarını ve genel kurula sunulacak raporları hazırlayın.
- Mali kayıtlarda şeffaflık için hesaplamayı daire başına düşen tutarla raporlayın.
Eğer bu süreci dijitalleştirmek isterseniz, bordro, gelir-gider takibi ve aidat dağılımını düzenli gösteren araçlar işinizi kolaylaştırır; örneğin BYönetim’in 6 ay ücretsiz deneme ile hızlı kayıt sayfası şuradan başlar: https://byonetim.com.tr/create-building-step-1.
Sıkça Sorulan Sorular
Kapıcının yıllık iznini kısmi kullanması durumunda ücret nasıl hesaplanır?
İzin günleri için günlük ücret formülü uygulanır (aylık brüt/30 x kullanılan gün sayısı). Kalan izinler daha sonra kullanılabilir veya sözleşmeye/işverence yapılan anlaşmaya göre ödeme ile kapatılabilir.
Yıllık izin ücreti SGK matrahına dahil mi?
Evet. İzin ücreti, çalışanın kazancı sayılır ve SGK prim matrahına dahildir; bordroda gösterilmelidir.
Kapıcı işe yeni başlamışsa orantılı izin nasıl hesaplanır?
İşe başlama tarihine göre o yıl için hak ettiği izin gün sayısı orantılı verilir (çalıştığı süreye göre hesaplama). İş Kanunu asgari süreleri yönlendirir.
Yıllık izin ücreti aidata nasıl yansıtılır?
Kapıcı ve personel maliyetleri işletme gideri kapsamındadır; aidata yansıtma genel kurul kararına veya işletme projesine göre yapılır. Tek seferlik ödemeler bütçeye uygun şekilde dönem gideri olarak kaydedilir.
İzin ücreti ödenmezse yönetici sorumlu olur mu?
İş Kanunu ve SGK yükümlülükleri yerine getirilmezse işveren (yönetim/kat malikleri adına hareket eden yönetici) hukuki ve idari sorumlulukla karşılaşabilir. Somut durumlara göre değişir; gerektiğinde bir iş hukuku uzmanına danışın.
