Komşular akşam 22:30'da koridor lambasını söndürmek isterken, kapıcı anahtarına son bir tur atıp çöp boşaltıyor; ertesi hafta kapıcı fazla mesai ücreti istediğinde yönetici ne yapacağını bilemiyor. Bu rehberde kapıcıların fazla çalışma, haftalık/günlük dinlenme süreleri ve bordroya doğru yansıtılması konusunu 2026 Türkiye uygulaması çerçevesinde somut örneklerle açıklıyorum.
1. Kapıcı istihdamındaki temel yasal çerçeve
Kapıcılar işçi olarak değerlendirildiğinde 4857 sayılı İş Kanunu ile Konut Kapıcıları Yönetmeliği (ilgili hükümler) esas alınır. Kapıcıların çalışma süresi, fazla mesai ve dinlenme hakkı İş Kanunu'ndaki genel kurallara göre belirlenir. Kat Mülkiyeti Kanunu (KMK) ise kapıcı giderlerinin aidata yansıtılması ve yöneticinin yetkileri bakımından rehberlik eder.
2. Normal çalışma süresi, fazla mesai ve sınırları
İş Kanunu'na göre normal çalışma süresi haftalık en çok 45 saattir. Kapıcıların vardiya düzeni, fazla mesai hesaplamasını doğrudan etkiler. Fazla mesai, fazla çalışılan sürelerin ücretlendirilmesi veya serbest olarak kullandırılması ile kapatılabilir; fakat karşılıklı yazılı anlaşma ve kayıt zorunlulukları vardır.
- Haftalık normal süre: 45 saat (işin düzenine göre günlük veya haftalık plan yapılır).
- Fazla mesai ücreti: normal ücretin %50 fazlası (zorunlu hallerde kanuni usul uygulanır).
- Denkleştirme/serbest zaman: İşveren ile anlaşma varsa mümkün, aksi halde ücret ödenir.
3. Günlük/haftalık dinlenme hakları ve gece çalışması
İş Kanunu gereğince günlük dinlenme süresi en az 11 saat olmalıdır. Haftalık en az 24 saat kesintisiz hafta tatili de sağlanmalıdır. Gece çalışması düzeni mevcutsa özel düzenlemelere ve sağlık gözetimine dikkat etmek gerekir.
| Hak | İş Kanunu / Uygulama |
|---|---|
| Günlük dinlenme | ✅ En az 11 saat |
| Haftalık tatil | ✅ En az 24 saat kesintisiz |
4. Bordroda doğru gösterim: hangi kalemler zorunlu?
Kapıcı bordrosunda gösterilmesi gereken asgari kalemler: brüt ücret, SGK prime esas kazanç, işveren SGK işveren payı, gelir vergisi stopajı, damga vergisi ve varsa fazla mesai tutarları. Ayrıca yakacak, ikramiye gibi ek ödemeler net olarak belirtilmeli; bu ödemelerin aidata yansıtılması ayrı kayıtla izlenmelidir.
- Brüt ücretin bordroya girilmesi.
- SGK prim matrahının belirlenmesi ve bildirimi.
- Fazla mesai tutarının ayrıca hesaplanıp bordroya dahil edilmesi.
- Net ödeme ve işverenin toplam maliyetinin belgelenmesi.
5. Aidata yansıtma: KMK ve uygulama ilkeleri
KMK'ya göre apartman/site ortak giderleri kapsamında kapıcı ücretleri ve sosyal güvenlik giderleri ortak gider sayılabilir; Yönetim Planı veya Genel Kurul kararına göre aidata nasıl dağıtılacağı belirlenir (KMK hükümleri çerçevesinde değerlendirilir). Yöneticinin bordro ve SGK yükünü ortak bütçeden karşılamadan önce genel kurul yetkisini ve şeffaf kayıtları sağlaması gerekir.
Pratik kayıt önerisi: Kapıcı maaşı, SGK işveren payı ve kıdem tazminatı karşılığı ayrı hesaplarda gösterilsin. Ek ödemeler (yakacak, ikramiye) ayrıca belgelenip genel kurula sunulsun.
Bu süreci dijitalleştirmek isterseniz BYönetim üzerinden kayıt açıp bordro ve aidat tahakkuklarını düzenlemek, denetim ve raporlama işini kolaylaştırır: https://byonetim.com.tr/create-building-step-1.
6. Sık karşılaşılan uygulama örnekleri ve hesaplama
Örnek: Aylık brüt ücret 14.000 TL olan bir kapıcı için (örnek rakam), fazla mesai ve işveren maliyetinin nasıl hesaplanacağına dair kısa uygulama:
- Brüt ücret: 14.000 TL — SGK prime esas ve vergi matrahı bu rakam üzerinden belirlenir.
- Fazla mesai: Günlük fazla mesai saatleri için saatlik ücret = (brüt/225) varsayımıyla hesaplanır; fazla mesai ücreti +%50 eklenir.
- İşveren SGK payları ve işsizlik sigortası toplamı brüt üzerinden hesaplanır ve apartman bütçesinde gösterilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Kapıcı haftalık 45 saatin üzerinde çalıştırılırsa ne olur?
İş Kanunu gereği fazla çalışma sayılır; bunun karşılığı ücret veya serbest zaman şeklinde düzenlenmelidir. Yazılı anlaşma yoksa ücret ödenmesi gerekir.
Günlük dinlenme süresi 11 saatten az olursa kapıcı hak iddia edebilir mi?
Evet; işçi, dinlenme sürelerinin sağlanmaması durumunda iş hukuku çerçevesinde hak iddia edebilir; düzenli ihlal tazminata yol açabilir.
Kapıcıya ödenen yakacak/ikramiye bordroda gösterilmeli mi?
Evet; nakdi ödemeler bordroya veya ödeme belgelerine yansıtılmalı; aidata yansıtma ise yönetim planı veya genel kurul kararına göre kaydedilmelidir.
Fazla mesaiyi denkleştirmek mümkün mü?
İşçi ve işveren yazılı anlaşma yaparsa belirli süreler içinde denkleştirme mümkündür; aksi halde fazla mesai ücreti ödenir.
Kapıcının SGK işe giriş bildirgesinde hata tespit edilirse yönetici ne yapmalı?
Hatalı bildirimler SGK'ya düzeltilmeli, eksik primler ve gecikme cezaları varsa uzman görüşü alınarak işlem yapılmalıdır; somut durumlar değişir, gerektiğinde iş hukuku uzmanına danışın.
