Hafta sonu gelen şikâyet: kapıcı 10 gün yıllık izin kullanacak, bazı komşular "aidata ekstra ödeme mi yansıyacak?" diye soruyor; yönetici ise hem iş kanunu uyumundan hem de bütçeden endişeli. Bu rehberde kapıcının yıllık izin ücreti ve bunun site/apartman bütçesine yansıması pratik adımlarla, örnek hesaplarla ve yasal çerçeveyle açıklanacak.
1. Yıllık izin ücreti ne demektir? Hukuki çerçeve
Yıllık izin ücreti, işçinin yıllık ücretli izin süresince alacağı ücretin adıdır. Kapıcılar için de 4857 sayılı İş Kanunu hükümleri uygulanır; işçinin kıdeme göre belirlenen izin süreleri ve ücret prensipleri İş Kanunu'ndadır. Kapıcı apartman personeli olsa da işveren apartman yönetimi/kat malikleri kurulu veya yönetimdir ve iş hukuku kuralları geçerlidir.
2. Yıllık izin süresi nasıl belirlenir?
4857 sayılı İş Kanunu'ya göre işçinin hizmet süresine göre yıllık ücretli izin süresi belirlenir: örneğin 1 yıldan 5 yıla kadar 14 iş günü, 5 yıldan 15 yıla kadar 20 iş günü, 15 yıl ve üzeri 26 iş günü (İş Kanunu'ndaki gün/iş günü hükümlerine göre hesaplama yapılır). Kapıcıların çalışma biçimi (haftalık çalışma, fazla mesai kayıtları) iznin kullanımı ve ücretlendirmesinde etkili olabilir.
3. Yıllık izin ücreti nasıl hesaplanır? Formül ve örnek
Genel yaklaşım: işçinin normal ücretinin (brüt veya günlük bazda) izin süresince ödenmesi gerekir. Pratik hesaplama adımları şunlardır:
- Brüt aylık ücret belirlenir.
- Günlük brüt ücret = brüt aylık ücret / ay içinde dikkate alınan gün sayısı (genelde 30) ya da işyerinde uygulanan hesap yöntemiyle bulunur.
- Yıllık izin ücreti (brüt) = günlük brüt ücret x izin günü sayısı.
- SGK primleri ve vergiler hesaplanıp net ödeme belirlenir; işveren maliyeti brüt ücret + işverene ait SGK işveren payları olarak hesaplanır.
Örnek (basit): Kapıcının brüt aylık ücreti 50.000 TL olsun. İzin süresi 14 gün. Günlük brüt = 50.000 / 30 = 1.666,67 TL. İzin ücreti brüt = 1.666,67 x 14 = 23.333,38 TL. Bu tutar üzerinden SGK ve vergi kesintisiyle net ödeme hesaplanır; işverene maliyet brüt iznin işveren SGK paylarıyla artar.
4. Fazla mesai, prim ve yan ödemeler izin ücretine dahil mi?
İzin ücreti hesaplanırken düzenli ve sürekli ödenen unsurların (sabit prim, düzenli yan ödemeler) izin ücreti kapsamına girme durumu vardır. Huzur hakkı, düzensiz primler veya performans ödemeleri genel uygulamada izin ücreti hesabına düzenliliklerine göre dahil edilebilir; her durumda uygulama sözleşme ve ödeme geçmişine göre değişir.
5. Yönetici/kat malikleri: bütçede nasıl planlanır ve aidata yansıtılır?
Kapıcının yıllık izin ücreti tek seferde ödenen bir tutar değildir; çoğunlukla normal maaş ödemesi biçiminde sürer. Ancak site bakımından izinde ücretin ödenmesi ve gerekirse yerine geçici personel istihdamı (veya yönetimin görev dağılımıyla telafi) maliyet yaratabilir.
- İznin maliyeti bütçeye zaten dahil olan maaş kaleminden karşılanır; ek geçici istihdam gerekiyorsa bu ek giderdir.
- KMK (Kat Mülkiyeti Kanunu) uyarınca ortak giderlerin paylaşımı ve işletme projesindeki bütçe kuralları çerçevesinde masraflar aidata yansıtılır; olağan maaş giderleri işletme gideridir.
- Eğer geçici işçi alınırsa, bu ek maliyetin nasıl karşılanacağı yönetim kurulunca veya genel kurulda karara bağlanmalıdır.
6. Uygulama adımları: yönetici ne yapmalı? (pratik kontrol listesi)
- İşçinin hizmet süresine göre izin gün sayısını ve ücret türlerini (brüt, düzenli ödemeler) tespit edin.
- Günlük brüt hesabını yapın ve izin süresi kadar ücret tutarını hesaplayın.
- SGK ve vergi kesintilerini bordroda doğru uygulayın; işveren SGK paylarını muhasebeleştirin.
- İzin süresince yerine geçici personel alınacaksa maliyet teklifi alın ve yönetim kuruluna sunun.
- İlave maliyet gerekiyorsa genel kurul kararı veya yönetim kurulunca alınan bütçe onayıyla aidata yansıtma planını belirleyin.
| Durum | Genel Değerlendirme |
|---|---|
| Kapıcı izinde, yerini başka kimse almıyor | ✅ Olağan maaş ödemesi devam eder; ek maliyet yok. |
| Geçici kapıcı alınıyor | ✅ Ek maliyet doğar; yönetim kurulu/genel kurul onayı gerekebilir. |
7. Bordro, SGK ve kayıt: uyulması gerekenler
Kapıcı istihdamı ve izin ücreti ödemesinde bordro düzenlenmeli; SGK bildirgeleri (işe giriş, işten ayrılış, prime esas kazanç bildirimi) doğru yapılmalıdır. Kapıcıya ilişkin bordro ve SGK işlemlerinde sık yapılan hatalar, işe giriş/yıllık izin kaydı eksiklikleridir; bunlar idari para cezası ve geriye dönük prim/tazminat riskine yol açar.
Bu süreçleri dijitalleştirmek ve bordro/izin takibini düzenli hale getirmek isterseniz BYönetim gibi bir yönetim yazılımı ile bordro, personel ve izin takibini entegre edebilirsiniz: süreç kaydı ve hatasız belge üretimi kolaylaşır. BYönetim üzerinden hızlı kayıt adımı için: https://byonetim.com.tr/create-building-step-1
Sıkça Sorulan Sorular
Kapıcının yıllık izin ücreti brüt mü, net mi ödenir?
İzin ücreti brüt olarak hesaplanır; bordroda brüt tutar üzerinden SGK ve vergiler kesilip kapıcıya net ödeme yapılır.
Kapıcı yıllık izinde yerine kim çalışırsa o kişinin ücreti aidata yansıtılır mı?
Geçici personel için ödenen ek ücret işletme gideri olarak değerlendirilir; yönetim kurulu veya genel kurul kararına göre aidata yansıtılabilir.
Düzenli ödenen primler yıllık izin ücreti hesabına dahil mi?
Eğer primler düzenli ve sürekli ödeniyorsa izin ücreti hesabına dahil edilmesi gerekir; düzensiz primlerin durumu farklı olabilir ve somut ödeme geçmişine göre değerlendirilir.
Kapıcı izni yıllara yayılabilir mi, ücretini peşin alabilir mi?
İzin kullanımı ve ücret ödeme biçimi işçi ile işveren (yönetim) anlaşmasına bağlıdır; İş Kanunu izin haklarını ortadan kaldıramaz, ancak taraflar kullanım zamanını ve uygulama şeklini kararlaştırabilir.
İzin süresi hesaplanırken hafta sonları ve tatiller nasıl sayılır?
İzin hesabı iş günü/hastalık gibi durumlara göre değişir; genel uygulamada İş Kanunu'na uygun şekilde iş günü esaslı hesap yapılmalıdır. Şüphe varsa iş hukuku uzmanına danışılması önerilir.
Kaynaklar ve uygulanacak kanunlar:
Başlıca kaynak: 4857 sayılı İş Kanunu (yıllık ücretli izin hükümleri). Kat Mülkiyeti Kanunu ve işletme projesi hükümleri ise ortak giderlerin yönetimine ilişkin çerçeveyi belirler. Uygulamada ortaya çıkan uyuşmazlıklarda Yargıtay içtihatları somut olaya göre değerlendirilebilir.
