Hafta sonu gelen bir dekont: komşunuz aidatın yarısını yatırmış, mesajda "kalanı sonraya öderim" yazıyor. Genel kurul kararı yok; siz yönetici olarak gecikme faizi, mahsup ve icra arasında nasıl karar vereceğinizi bilmiyorsunuz. Bu rehberde kısmi ödemelerin hukuki etkisini, yönetici uygulamalarını ve icra sürecinde delil/toplama stratejilerini 2026 uygulamalarıyla somut olarak anlatıyorum.
Kısmi Ödeme Ne Demektir? Hukuki Tanım ve Kat Mülkiyeti Bağlamı
Kısmi ödeme, borçlunun alacaklının rızası olmadan borcun bir kısmını ödemesidir. Kat Mülkiyeti uygulamalarında aidat; ortak giderlere karşılık doğrudan talep edilebilir bir alacak olup, malikin veya kiracının yaptığı ödemeler yönetim hesabına yansıtılır.
Kısmi Ödeme Yanında Yönetici Ne Yapmalı? Öncelikli Usul Kuralları
Kısmi ödeme geldiğinde uygulanacak adımlar şunlardır:
- Ödemenin tarih ve miktarını resmi kayda (makbuz/dekont) geçirin.
- Ödeme hangi döneme aitse o dönemin tahakkukuyla ilişkilendirin; aksi yönde yazılı talep varsa saklayın.
- Bankadan veya ödeme sağlayıcısından gelen dekontu yöneticilik defterine ekleyin.
- Kısmi ödemeyi kabul etmenin bir rıza teşkil edip etmediğini tespit edin; yönetim genelde ödemeyi alır ancak mahsubun nasıl yapılacağını açık gösterin.
Kısmi Ödeme ve Mahsup: Öncelik ve Borç Parçalarının Dağılımı
Genel ilke alacaklının mahsup hakkıdır. İcra iflas hukukunda borçlu hangi borcu öderse ödesin önce belirli alacakların (ör. icra masrafları, gecikme faizi) tahsili tartışmalı olabilir. Yönetici pratikte şu yöntemi izlemelidir:
- Kısmi ödemenin hangi döneme mahsup edildiğini borçluya yazılı bildirin.
- Yazılı talep yoksa, rasyonel bir sıraya göre öncelikle ana alacak (aidat asılları), sonra gecikme faizi ve son olarak diğer masraflar ayrıştırılabilir.
Gecikme Faizi Kısmi Ödemelere Nasıl Uygulanır? Hesaplama Pratiği
Gecikme faizi, genelde tahakkuk tarihinden ödemenin yapıldığı tarihe kadar asıl borç üzerinden hesaplanır. Kısmi ödemede faiz hesabı şu şekilde ayrıştırılabilir:
- Kısmi ödeme önce anaparanın bir kısmına uygulanır — ödemenin alacak hangi dilimine yazıldığı önemlidir.
- Kalan ana para üzerinden gecikme faizi işlemeye devam eder.
Hesaplama örneği: 5.000 TL ana borç, aylık %2 gecikme faizi; borçlu 2.000 TL öderse, 2.000 TL ana para kapandığı andan itibaren kalan 3.000 TL için faiz işlemeye devam edecektir. Kesin oran ve usul, işletme giderlerine ilişkin yönetim kararına ve hukuki içtihada göre uygulamalıdır.
İcra Takibi Başlatılır mı? Kısmi Ödeme İcra Sürecini Durdurur mu?
Kısmi ödeme, alacağın tamamı ödenmediği sürece icra takibini otomatik olarak durdurmaz. Yönetici (veya yönetim kurulu) kısmi ödemeyi kabul ederek bakiye için takip başlatabilir ya da mevcut takip devam ediyorsa ödemeyi hesaba geçirip kalan tutar için icraya devam edebilir.
Uygulamada dikkat edilecek hususlar:
- Mevcut icra dosyasında hâlihazırda ödeme varsa borçlunun avukatıyla mutabakat sağlanmadan takip durmaz.
- Yöneticinin ödeme kabulünü gösteren makbuz ve dekontlar icra dosyasında delil olarak sunulmalıdır.
Delil Toplama: Dekont, Makbuz, SMS ve Banka Kayıtlarının Önemi
İcra aşamasında dayanılacak en güçlü deliller şunlardır:
- Banka dekontu (IBAN, açıklama, işlem tarihi dahil).
- Yöneticinin düzenlediği aidat makbuzu veya yazılı kabul (tarih ve imza gerekli).
- SMS/e-posta bildirimleri; ödeme taahhüdü yazılı hale getirilmişse önem taşır.
Özellikle IBAN açıklamasında “aidat” ibaresi varsa bu yönetici lehine güçlü delildir. Aidatın hangi döneme ait olduğuna dair uyuşmazlık varsa yönetici dönemselleştirme kayıtlarını sunmalıdır.
| Durum | Pratik Yönetici Adımı |
|---|---|
| Kısmi ödeme dekontu var, mahsup belirtilmemiş | ✅ Makbuz düzenle, yazılı bildirimle mahsup teklif et. |
| Kısmi ödeme sözlü taahhütle yapıldı | ✅ Yazılı teyit iste, dekont alın; aksi halde tahsilata devam et. |
Kısmi Ödeme Sürecini Dijitalleştirmek — Pratik Araç Önerisi
Bu süreci izlemek, dekont bağlamak ve icra için düzenli delil oluşturmak zahmetli olabilir. Süreci dijitalleştirmek isterseniz, otomatik tahakkuk, dekont eşleme ve makbuz çıkarma gibi özellikleriyle BYönetim gibi bir platform işinizi kolaylaştırır. 6 ay ücretsiz deneme ile hızlı kayıt için: https://byonetim.com.tr/create-building-step-1.
Sıkça Sorulan Sorular
Kısmi ödeme alındığında icra hemen durur mu?
Hayır. Kısmi ödeme icra takibini otomatik durdurmaz; kalan borç için takip devam edebilir.
Kısmi ödemeyi hangi hesaba yazmalıyım?
Ödemenin hangi dönem veya gidere mahsup edildiği yazılı olarak istenmeli; yoksa yönetici önce anapara sonra faiz şeklinde kaydetme hakkına sahiptir.
Banka dekontu yeterli delil mi?
Evet, IBAN ve açıklama içeren banka dekontu güçlü delildir; yönetici makbuzla desteklemelidir.
Gecikme faizi kısmi ödemeye nasıl uygulanır?
Kısmi ödeme yapıldığı tarihe kadar geçen süre için ödemenin hangi kısma ait olduğu belirlenir; kalan ana para için faiz işlemeye devam eder.
Yönetici kısmi ödemeyi kabul etmek zorunda mı?
Yönetici ödemeyi alabilir; ancak kabulün koşullarını (mahsubun nasıl yapılacağı, makbuz düzenlenmesi) yazılı hale getirmesi önerilir. Somut durumlara göre değişir; gerektiğinde hukuki danışma alın.
Kanuni dayanak notu: Kat Mülkiyeti Kanunu çerçevesinde aidat ve ortak giderlerin tahsili uygulamaları genel hukuk ilkelerine göre yürütülür. Somut hukuki değerlendirme için avukata danışınız; burada yönlendirici bilgi verilmiştir.
