Sabah 07:00'de asansör anahtarını teslim alıp arızaya bakarken yönetim kurulu, yaz sezonu ve kiracı yoğunluğu nedeniyle kapıcı için “6 aylık geçici sözleşme” yapmayı düşünüyor — peki bu uygulama hukuken, SGK kaydı ve bordroda nasıl yürür, maliyeti ne olur ve yönetimin hangi riskleri üstlenmesi gerekir?
1. Geçici/kontratlı kapıcı çalıştırmanın hukuki çerçevesi
Kapıcı istihdamı iş hukuku açısından bir iş ilişkisidir; apartman müdürü veya yönetim kurulu işveren sıfatını taşır. Bu durumda genel olarak Türk iş mevzuatı (örneğin İş Kanunu) uygulanır; işçinin SGK bildirimi zorunludur ve bordro düzenlenmelidir.
2. SGK işe giriş ve bildirge: nelere dikkat edilmeli?
İşe giriş bildirgesinin doğru yapılması yönetici için kritik önemdedir. İşe giriş e-Bildirge zamanında ve eksiksiz gönderilmezse idari para cezası ve geriye dönük prim, işveren payı yükü doğabilir.
- İşe giriş bildirgesi: çalışmanın başladığı gün veya öncesinde SGK'ya bildirilmeli.
- Hizmet sınıfı ve işyeri türü doğru seçilmeli (kapıcı gibi nitelik uygun şekilde kaydedilmeli).
- Deneme süresi konulacaksa yazılı iş sözleşmesinde açıkça belirtilmeli; aksi halde belirsiz süreli ilişkide normal fesih kuralları uygulanır.
3. Bordro ve işveren maliyeti — örnek hesaplama (2026 fiyatlarına göre yaklaşıktır)
Somut hesaplama için güncel asgari ücret, SGK ve vergi oranları kullanılır; burada mantığı göstermek üzere örnek bir yapı sunuluyor. Kesin rakamlar için güncel vergi ve prim tablolarına bakın.
| Açıklama | Örnek (TL/ay) |
|---|---|
| Brüt ücret (örnek) | 25.000 |
| SGK işveren payı (%20,5 gibi varsayımsal) | 5.125 |
| İşsizlik sigortası işveren payı (%2) | 500 |
| Günlük sosyal haklar (yakacak, su, elektrik ayni varsa tutar) | 500 |
| Toplam işveren maliyeti (aylık) | 31.125 |
Bu örnek varsayımsaldır; brüt ücret ve prim oranları değiştikçe maliyet farklılaşır. Ayrıca işten çıkarma halinde kıdem ve ihbar tazminatı riski değerlendirilmelidir.
4. Kıdem tazminatı ve 6 aylık sözleşme riski
Kıdem tazminatı, işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesine dayanarak belirli şartlarda hak kazandığı bir haktır. Taraflar 6 aylık süreli sözleşme yapsa da uygulamada şu riskler vardır:
- Eğer işin niteliği sürekli ve taraflar arasında gerçekte belirsiz süreli ilişki varsa mahkeme/SGK dönemleri bu ilişkiyi belirsiz süreli sayabilir.
- Kapıcı işten ayrıldığında ya da iş sona erdiğinde kıdem tazminatı talebi doğabilir; sözleşme süresinin geçici yazılması tazminat yükünü otomatik kaldırmaz.
5. Yıllık izin, fazla mesai ve çalışma saatleri — apartman yönetimi uygulaması
Kapıcı normalde günlük ve haftalık çalışma sürelerine, yıllık ücretli izne, fazla mesaiye ilişkin kurallara tabidir. Yönetici bunları yazılı sözleşmede düzenlemeli ve bordroda kayıtlı halde uygulamalıdır.
- Haftalık çalışma süresi ve nöbet sistemi sözleşmede netleştirilir.
- Fazla mesai ödemeleri bordro ile takip edilir; fazla mesai kanuna uygun olarak ücretlendirilir.
- Yıllık izin hesaplaması kıdeme göre yapılır; 6 aylık çalışmada oransal izin hakları doğar.
6. Geçici çalıştırmada muhasebe kaydı ve aidata yansıtma (KMK ile uyum)
Kapıcı giderleri ortak gider kapsamında ise Kat Mülkiyeti Kanunu’nun ortak gider hükümlerine göre işletme projesi ve yönetim planı doğrultusunda aidata dağıtılır. KMK 20 benzeri hükümlere atıf yapılarak giderlerin ortak gider kapsamında kaydedilmesi sağlanır.
| Kayıt | Uygunluk |
|---|---|
| Bordro gideri | ✅ Muhasebeye personel gideri olarak kaydedilir |
| Yakacak/ayna yardımlar | ✅ Genel kurul kararı veya yönetim planına göre aidata yansıtılabilir |
Eğer bu süreci dijitalleştirmek isterseniz, bordro ve tahakkuk takibini kolaylaştırmak için BYönetim gibi bulut tabanlı çözümlere başvurabilirsiniz: https://byonetim.com.tr/create-building-step-1
Sıkça Sorulan Sorular
Geçici 6 aylık sözleşme kıdem tazminatı ödeme yükünü ortadan kaldırır mı?
Net cevap. Hayır, sadece yazılı süre belirlemek otomatik olarak kıdem yükünü kaldırmaz; işin fiili niteliği ve sürekliliği incelenir, şartlara göre değişir.
İşe giriş bildirgesini gecikmeli verirsek ceza olur mu?
Net cevap. Evet; SGK idari para cezası ve geriye dönük prim/işveren payı yükümlülüğü ortaya çıkabilir.
Kapıcıya fazla mesai ödemesi yapmadan nöbet tutturabilir miyiz?
Net cevap. Hayır; fazla çalışma ve dinlenme süreleri İş Kanunu çerçevesinde düzenlenir. Bordroda ve sözleşmede açık olacak şekilde uygulanmalıdır.
Kapıcının yıllık iznini 6 aylık işte nasıl hesaplarız?
Net cevap. 6 aylık çalışma halinde oranlı yıllık izin hakları doğar; izne ilişkin hesaplama iş kanunu kuralları doğrultusunda yapılmalıdır.
Geçici kapıcı gideri aidata nasıl yansıtılır?
Net cevap. Personel giderleri ortak gider kapsamında yönetim planı ve genel kurul kararlarına göre aidata dağıtılır; muhasebe kaydı bordrodan yapılmalıdır.
Yasal dayanak notu: İş ilişkilerinde temel uygulamalar İş Kanunu ve Sosyal Güvenlik mevzuatı ile düzenlenir; kat mülkiyetine ilişkin gider ve yönetim uygulamaları Kat Mülkiyeti Kanunu çerçevesinde değerlendirilmelidir. Somut bir uyuşmazlık veya fesih durumunda hukuki sonuçlar olaya göre değişir; ayrıntılı durum değerlendirmesi için iş hukuku uzmanına danışınız.
