Akşamüstü genel kurul ertesi kapıcı erken emekli oldu; yönetici olarak bir ay boyunca ‘geçici kapıcı’ ile idare etmeye karar verdiniz. Hemen sorular başlıyor: SGK işe giriş nasıl yapılır, bordroda hangi kalemler olur, işveren maliyeti ne olur ve bu kısa dönem gider aidata nasıl yansıtılır? Bu rehberde 2026 uygulamaları ve pratik adımlar yer alır.
1. "Geçici kapıcı" nedir — iş hukukundaki çerçeve
Geçici kapıcı, apartman/site tarafından süreli (ör. 1–6 ay) görevlendirilen ve iş sözleşmesi veya hizmet sözleşmesiyle çalıştırılan kişidir. İşin niteliğine göre tam süreli işçi (işe giriş bildirgesi, SGK kapsamında prim, iş kanunu hükümleri) veya bağımsız yüklenici olabilir; pratikte apartmanlarda kapıcı istihdamı genellikle işçi statüsündedir.
2. SGK işe giriş bildirgesi ve süreci (geçici çalışan için)
Geçici kapıcı için SGK işe giriş bildirgesi en geç işe başlama günü verilmelidir. Elektronik ortamda e-Devlet ya da işveren portalı üzerinden yapılır. Aşağıdaki önemli noktaları atlamayın:
- İşe giriş bildirgesi: işe başlama tarihi, sigorta prim günü sayısı (tam gün/ay), meslek kodu.
- Bildirim süresi: işe başlama günü bitmeden önce yapılması gerekir; gecikme idari para cezası doğurabilir.
- Geçici istihdam süresi kısa da olsa prim, işsizlik sigortası bildirimi gibi yükümlülükler devam eder.
3. Bordro kalemleri: geçici kapıcının net, brüt ve işveren maliyeti
Geçici kapıcı bordrosunda bulunacak temel kalemler (örnek sırasıyla):
- Brüt ücret (taraflarca belirlenir).
- SGK işçi primi (%14 emeklilik, 2026'da değişiklik varsa uygulanır) ve işsizlik işçi payı (%1) işçi maaşından kesilir.
- İşveren payları: işveren SGK işveren primi (ör. %20.5) ve işsizlik işveren payı (%2) gibi kalemler.
- Gelir Vergisi ve Damga Vergisi kesintileri.
| Kalem | Nasıl etkiler |
|---|---|
| Brüt ücret | ✅ Çalışanın sözleşmesindeki tutar |
| İşveren maliyeti | ✅ Brüt + işveren SGK + işsizlik payları + varsa SGK teşvik eksikliği |
Not: Yüzdeler yıllara/teşviklere göre değişir; kesin oranlar için SGK güncel oranlarına bakın. Bordro düzenlenirken doğru prim matrahı, gece/hafta sonu çalışma farkları ve fazla mesai hesaplarına dikkat edilmelidir.
4. Fazla mesai, hafta sonu ve yıllık izin hakları (kısa dönem için dikkat edilmesi gerekenler)
Geçici de olsa çalışan, çalışma süresine göre fazla mesai, ulusal bayram/hafta sonu ücretleri ve yıllık izin haklarına ilişkin kanuni haklara sahiptir. Uygulamada aşağıyı göz önünde tutun:
- Haftalık çalışma süresi 45 saattir; bunun üzerindeki çalışmalar fazla mesai sayılır.
- Kısa süreli işlerde bile yıllık izin hakları süreye göre orantılanır (örneğin 6 aydan az çalışmışsa yıllık izin hakkı farklıdır).
- Gece çalışması, hafta tatili çalışması ve ulusal bayram ücretleri ayrıca ödenir veya telafi edilir.
5. Geçici kapıcının maliyetinin aidata yansıtılması: KMK 20 ışığında pratik uygulama
Kat Mülkiyeti Kanunu uyarınca ortak giderlerin nasıl dağıtılacağı yönetim planına veya genel kurul kararına bağlıdır. KMK hükümlerine göre kapıcı giderleri genellikle ortak gider kapsamında değerlendirilir; ancak yansıtma yöntemi (arsa payı / eşit dağıtım) yönetim planında belirtilir.
- Eğer yönetim planında kapıcı giderleri açıkça ortak gider olarak yer alıyorsa, geçici dönem ücretleri de aynı şekilde aidata dahil edilir.
- Geçici bir ödeme için genel kurul onayı gerekebilir; özellikle beklenmedik büyük ek maliyetlerde genel kurul kararı önerilir.
- Muhasebe kaydı: döneme ilişkin ücret, SGK ve vergiler işletme hesabında "personel gideri" olarak kaydedilir; aidat tahakkukunda bu giderin aylık tahakkuka paylaştırılması gerekir.
Uygulama önerisi: kısa dönemli (ör. 1–3 ay) geçici kapıcı maliyetini aylık tahakkuka eşit paylaştırıp, genel kurula izah etmek en şeffaf yol olacaktır.
6. Adım adım uygulama checklist (işe başlatmadan önce)
- Genel kurul veya yönetim kararını yazılı hale getirin: geçici istihdamın süresi ve ücret sınırı.
- İş sözleşmesini kısa, net ve yazılı yapın; ücret, çalışma saatleri, görev tanımı ve süresi açık olsun.
- SGK işe giriş bildirgesini işe başlama gününde elektronik olarak verin.
- Bordroyu düzenli ve zamanında çıkarın; işçi ve işveren SGK paylarını hesaplayın.
- Aidat tahakkukuna dönemin payını ekleyin ve muhasebe kaydını yapın.
- Belgeleri (sözleşme, işe giriş, bordro, banka ödeme dekontları) arşivleyin.
Eğer bu süreci dijitalleştirip bordro, işe giriş ve aidat tahakkukunu otomatikleştirmek isterseniz, BYönetim gibi bulut araçları kısa sürede kayıt, bordro ve tahakkuk işlemlerini düzenler: https://byonetim.com.tr/create-building-step-1
Sıkça Sorulan Sorular
Geçici kapıcıya sözleşme yazmak zorunlu mu?
Net cevap: Yazılı iş sözleşmesi kanunen zorunlu olmasa da delil ve hakların korunması için yazılı sözleşme ve görev tanımı şiddetle tavsiye edilir.
İşe giriş bildirgesini kaç gün içinde vermeliyim?
Net cevap: SGK işe giriş bildirgesi işe başlama gününde verilmelidir; gecikme halinde idari para cezası riski vardır.
Geçici kapıcının kıdem tazminatı doğar mı?
Net cevap: Kıdem tazminatı hakkı işçinin kıdem süresine bağlıdır; kısa süreli çalışmalarda kıdem şartı oluşmayabilir. Somut duruma göre değişir, kesin değerlendirme için uzman danışmanlığı alın.
Kapıcı ücretindeki SGK ve vergi kesintilerini yönetim mi öder?
Net cevap: İşveren (yönetim/kat malikleri adına hareket eden yönetici) SGK işveren paylarını ve ücretin brüt tutarını ödemekle yükümlüdür; bu gider ortak gider olarak aidata yansıtılabilir.
Geçici kapıcıya fazla mesai ödenmezse ne olur?
Net cevap: Fazla mesai ödenmemesi iş hukuku açısından risk taşır; fazla mesai iddiası varsa işçi alacak talebinde bulunabilir. Hesaplamalar ve ödemeler kayda geçirilmeli, bordro ile belgelenmelidir.
Geçici istihdam için genel kurul kararı gerekli mi?
Net cevap: Küçük, kısa süreli istihdamlarda acil yönetim kararı yeterli olabilir, ancak dönemsel veya yüksek maliyetlerde genel kurulun bilgilendirilmesi/kararı şeffaflık açısından önerilir.
Süre bitince SGK bildirimi nasıl kapatılır?
Net cevap: İşten ayrılış bildirgesi (SGK hizmet/işten ayrış bildirimi) çalışanın son gününde veya takip eden gün SGK'ya bildirilmelidir; kıdem veya diğer haklar buna göre hesaplanır.
İşçi başka sosyal hak talep ederse yönetici ne yapmalı?
Net cevap: Talep somut incelenmeli, bordro ve sözleşme belgeleri kontrol edilmelidir; ihtilaf durumunda hukuki danışmanlık alınması önerilir.
Bordro kaydı nasıl saklanmalı?
Net cevap: Bordro, işe giriş/çıkış belgeleri ve banka ödeme dekontları asgari 10 yıl muhafaza edilmelidir; dijital arşivleme hem erişimi kolaylaştırır hem delil sağlar.
Kaynaklar: hangi yasalara bakmalısınız?
Net cevap: İlgili düzenlemeler için başlıca kaynaklar: İş Kanunu, Sosyal Güvenlik mevzuatı (SGK), Kat Mülkiyeti Kanunu. Somut hukuki görüş için avukatınıza başvurun.
