Yeni bir kapıcı için ilana çıktınız, birkaç haftalık deneme süresi teklif ettiniz ve ilk maaş ödemesinden önce “uygun değilse ayrılırız” dediler. Bu satırların arkasında yönetici olarak hem personel yönetimi hem de hukuki sorumluluklar (kıdem, ihbar, SGK bildirimi, aidat muhasebesi) sizin omuzunuzda. Deneme süresi hakkındaki yanlış uygulamalar kısa vadede sorunları çözerken uzun vadede alacak davalarına veya yönetim zeyilnamelerine yol açabilir.
Deneme süresi nedir, kapıcı istihdamında geçerli mi?
Deneme süresi, işçi ile işverenin iş sözleşmesi ilişkinin uygunluğunu sınadığı süreyi ifade eder. İş Kanunu kapsamında asgari yaş ve iş niteliğine göre düzenlenen deneme süreleri uygulandığı iş sözleşmesine yazılı olarak konulmalıdır. Kapıcılar, bağımlı çalışan olarak klasik iş sözleşmesine tabidir; bu nedenle deneme süresi uygulanabilir.
Deneme süresinin süresi, hakları ve sınırlamaları
Deneme süresi makul ve kanuna uygun olmalıdır. Aksi hâlde işçi hak kaybına uğradığını iddia edebilir.
- Deneme süresi yazılı iş sözleşmesinde net belirtilmeli.
- Bu süre boyunca işçiye ücret, fazla mesai, izin hakları gibi temel işçilik hakları tam verilmelidir.
- Deneme süresi, kıdem tazminatı hakkını ortadan kaldırmaz; belirli süreli sözleşme veya kısa süreli işçilik dışında kıdem hakkı sürenin hesaplanmasında dikkate alınır.
SGK bildirimi ve işe giriş: Deneme süresinde yapmanız gerekenler
Kapıcı işe başlamadan önce SGK işe giriş bildirgesi zamanında verilmelidir. SGK bildirimi yapmadan çalıştırmak idari para cezası ve sosyal güvenlik sorumluluğu doğurur.
- İşe başlama gününde e-Bildirge üzerinden işe giriş bildirimi.
- Ücretin brüt üzerinden prim ve vergiler hesaplanarak SGK bildirimi ile uyumlu tutulması.
- Deneme süresi boyunca ücrette indirim gibi uygulama planlanıyorsa bunun yazılı sözleşmede açıkça belirtilmesi ve yasal sınırlar içinde tutulması.
Kıdem ve ihbar tazminatı: Deneme süresinde ne olur?
Deneme süresi sona ermeden işsonu olduğunda kıdem tazminatı genel olarak ortaya çıkmayabilir; fakat süre ve işin niteliğine göre kıdem hesabı değişir. Ayrıca haklı sebeple fesih ile haksız fesih ayrımı önemlidir. Kıdem ve ihbar tazminatına ilişkin somut uygulamalar, işçinin çalışma süresi ve fesih şekline bağlıdır.
Deneme süresiyle ilgili sözleşme maddeleri: Pratik örnek başlıklar
Sözleşmeye eklemeniz gereken açık, uygulanabilir maddeler şunlardır:
- Deneme süresi başlangıç ve bitiş tarihleri.
- Ücretin net ve brüt tutarı; ödemelerin hangi dönemlerle yapılacağı.
- SGK bildiriminin yapılacağı tarih ve prim esasları.
- Fesih prosedürü: yazılı bildirim, işten çıkarma gerekçeleri ve ihbar süresi uygulaması (yargı kararlarına göre değerlendirilir).
- Deneme süresi içinde verilecek izin, fazla mesai ve bildirim usulleri.
Deneme süresinin aidata yansıtılması ve KMK m.20 uygulaması
Kapıcı ücretleri ortak gider kapsamında değerlendirilir. Kat Mülkiyeti Kanunu uyarınca ortak giderlerin hangi esasla paylaşılacağı işletme projesi ve genel kurul kararlarına göre belirlenir; KMK hükümleri dikkate alınmalı, özellikle KMK çerçevesinde kapıcı ödemeleri için alınan genel kurul kararları kayıt altına alınmalıdır.
| Durum | Pratik Sonuç |
|---|---|
| Deneme süresi boyunca kapıcı ücreti | ✅ Ortak gider olarak tahakkuk edilir; genel kurul onayı ve kayıt gerekir. |
| SGK ve işverence ödenecek primler | ✅ Yönetim bütçesinden karşılanır; muhasebide açık izlenmelidir. |
Bu süreçte kayıt, tahakkuk ve bordro takibini düzenli yapmak işten ayrılma sonrası hak taleplerini azaltır. Bu süreci dijitalleştirmek isterseniz BYönetim’in bordro ve personel modülleri işe giriş, maaş, prim ve belge takibini kolaylaştırır: https://byonetim.com.tr/create-building-step-1.
İşverenin pratik yükümlülükleri ve yöneticinin alması gereken önlemler
Yönetici olarak somut uygulamada şu adımları önerilir şekilde takip edin (hukuki tavsiye değil, uygulama önerisi):
- Sözleşmeyi yazılı yapın; deneme süresini açıkça belirtin.
- İşe giriş bildirgesini işe başlama gününde SGK'ya verin.
- Ücretin brüt, net ve bordro kayıtlarını saklayın; fazla mesai ve izin kayıtlarını tutun.
- Genel kurul kararları ve işletme projesi ile aidat tahakkukunu uyumlu hale getirin (KMK hükümlerine göre).
- İhtilaf çıkması durumunda somut belgelerle (bordro, mesajlaşma, sözleşme) hareket edin; gerektiğinde iş hukuku uzmanına yönlendirin.
Sıkça Sorulan Sorular
Deneme süresi boyunca kapıcı kıdem tazminatı alır mı?
Genel kural olarak kıdem tazminatı çalışma süresine göre belirlenir; kısa deneme süreleri kıdem hakkı doğurmaya bilir ama istisnalar ve işin niteliğine göre değişir. Somut durum için iş hukuku uzmanına danışın.
Deneme süresinde SGK bildirimi nasıl yapılır?
İşe başlama tarihinden önce veya aynı gün e-Bildirge ile SGK işe giriş bildirgesi verilmelidir; gecikme idari cezaya neden olabilir.
Deneme süresi sözleşmede yazmazsa ne olur?
Sözleşmede yazılı değilse deneme süresi kabul edilmeyebilir; sözlü mutabakat hâlinde ispat güçlüğü doğar, yazılı düzenleme önerilir.
Deneme süresi boyunca ücret eksik ödenirse yönetici ne yapmalı?
Ücret eksik ödemede işçi alacak talebinde bulunabilir; eksik ödemeyi düzeltip kayıt altına almak ve gelecekte aynı hatayı önlemek için bordro uygulaması kullanılması önerilir.
Deneme süresi kapıcı aidatına nasıl yansır?
Kapıcı ücretleri ortak giderdir; deneme süresi olsa dahi tahakkuk ve SGK primleri işletme bütçesinden karşılanır. KMK hükümleri ve genel kurul kararlarıyla uyumlu kayıt tutulmalıdır.
