Hafta içi sabah 08:00 — kapıcı kapı önünde izin talep formunu yöneticiye bırakıyor: "İşten ayrılmadan kalan yıllık iznimi kullanmak istiyorum." Yönetici ise hem apartmanın ihtiyaçlarını hem de iş hukuku yükümlülüklerini aynı anda düşünmek zorunda. Bu rehber, 2026 Türkiye uygulamasında kapıcı yıllık izin taleplerini yönetirken atılacak somut, kanuna uygun adımları açıklıyor.
1. Kapıcı işçi mi, işveren kimdir? Öncelikli tespit
Kapıcı istihdamında öncelikle kimin işveren olduğunun belirlenmesi gerekir. Kat Mülkiyeti Kanunu’na göre ortak yerlerin yönetimi ve giderlerin karşılanması genel kurul ve yönetici aracılığıyla yürütülür; pratikte işveren sıfatı genelde yönetim kurulu/yönetici veya site yönetimidir. İş ilişkisine dair tereddüt varsa, duruma göre somut inceleme ve avukat görüşü alınmalıdır. Somut hukukî tavsiye için bir uzmanla görüşün.
2. Yıllık izin hakkı ve süresi — hangi kurallara bakmalısınız?
Yıllık ücretli izin düzenlemeleri iş hukuku kapsamında değerlendirilir. İş Kanunu hükümleri iş sözleşmesine ve fiili hizmet süresine göre uygulanır; kapıcı daimi işçi statüsündeyse yıllık izin hakkı iş kanununa göre belirlenir. İzin süresi, işçinin kıdemine göre artar (örnek: 1 yıldan 5 yıla kadar, daha fazla yıllarda artış). Yönetici bu süreyi çalışanın hizmet süresine göre doğrulamalıdır.
3. İzinin planlanması: yöneticiye düşen pratik adımlar
Yönetici hem binanın asgari hizmet ihtiyacını hem de işçinin haklarını gözetmelidir. İzinin düzenlenmesi için izlenecek adımlar:
- Yazılı izin talebini alın ve tarih aralığını netleştirin.
- Genel kurul kararları, yönetim planı veya mevcut iş sözleşmesini kontrol ederek asgari hizmet şartlarını tespit edin.
- İşçinin yerine geçici düzenleme gerekiyorsa (geçici çalışan/ek mesai) maliyeti hesaplayın.
- Taraflarla yazılı mutabakat yapın; tarih, ücret ödemesi ve yerine bakma düzeni net olsun.
4. İzin ücreti, kıdem ve ihbar hesaplamaları — ne ödenir?
İzin sırasında işçi ücretinden eksiltilemez; yıllık izin ücreti normal ücret üzerinden ödenir. İşçinin işten ayrılmadan önce izni kullanma talebi varsa hesap edilmesi gerekenler:
- Yıllık izin ücreti: izin günleri için tam günlük ücret ödeme zorunluluğu.
- Kullanılmamış izinlerin paraya çevrilmesi: işçi talep eder veya sözleşme öngörürse, kalan izin ücreti fesih sırasında ödenir.
- Kıdem tazminatı: iznin kullanılması kıdemi değiştirmez; kıdem tazminatı hesabı hizmet süresine göre yapılır (hesaplama detayları somut koşula bağlıdır).
- İhbar süresi ve ücreti: işten ayrılma veya fesih halinde uygulanır; iznin kullanımı ihbar yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.
Dikkat: Kıdem tazminatı ve ihbar hesaplamalarında somut rakamlar çalışanın hizmet süresi, ücret bileşenleri (sabit ücret, yakacak/ikramiye gibi mutabakatlı ödemeler) ve yönetim uygulamasına göre değişir. Net hesap için bir mali müşavir veya avukata danışılması önerilir.
5. SGK bildirimi ve işe giriş-çıkış süreçleri
İzin döneminde işçi SGK kaydı devam eder; işten ayrılma veya fesih gerçekleşmediyse SGK’ya ayrıca çıkış yapılmaz. Eğer işçi izni kullandıktan sonra işten ayrılmak niyetindeyse, işverence işten çıkış bildirgesi ve e-bildirge süreçleri uygulanır. Yeni işe giriş veya geçici istihdam düzenleniyorsa, SGK bildirgelerinin eksiksiz yapılmasına dikkat edin.
6. Aidata yansıtma, geçici personel ve maliyet paylaşımı
Kapıcının izni süresince yönetim asgari hizmet için ek ücret veya geçici personel istihdam edebilir. Bu ek maliyetin aidata yansıtılması KMK m.20 çerçevesinde ortak gider niteliği taşıyabilir; uygulamada genel kurul kararları ve bütçe kuralları göz önünde bulundurulmalıdır. Ek maliyetin sürekli olmayıp geçici olduğu durumlarda yönetim kararıyla gider kayıtlarına geçirilir.
| Durum | Gider Yansıması |
|---|---|
| Geçici personel (1-2 hafta) | ✅ Genelde ortak gider olarak kaydedilir (yönetim kararı ile) |
| Kapıcının fazla mesai ile telafi edilmesi | ✅ Aylık bordroya yansıtılır; bordro kayıtları gerekir |
7. Uygulama örneği ve önerilen formüller
Küçük bir apartmanda (10 daire) kapıcı 10 gün izin kullanmak istiyor. Örnek uygulama:
- İzin ücreti = günlük net ücret x 10 gün (ay içinde ödenir).
- Geçici personel maliyeti = günlük geçici ücret x çalışma günleri; bu gider ortak gider olarak muhasebeleştirilir.
- Bordro ve SGK primleri normal aylık gibi işlenir; geçici çalışanın SGK kaydı yapılırsa primleri ayrıca hesaplanır.
Eğer bu süreci dijitalleştirmek isterseniz, personel/bordro, izin takibi ve ek maliyet kaydını otomatikleştiren BYönetim gibi çözümler yardımcı olur: https://byonetim.com.tr/create-building-step-1
Sıkça Sorulan Sorular
Kapıcı yıllık izin talep ederse yönetici reddedebilir mi?
Genel olarak yönetici keyfi olarak reddedemez; binanın asgari hizmet ihtiyacı gösterilerek makul tarih ertelemeleri yapılabilir. Uygulama somut duruma göre değişir.
İzin süresince kapıcının ücretinde kesinti yapılabilir mi?
Hayır. Yıllık izin süresince ücret ödenir; kesinti yapılamaz.
Kullanılmamış izinlerin parasal karşılığı işten ayrılmada mı ödenir?
Evet; işten ayrılma veya işveren tarafından fesih halinde kullanılmamış izin günlerinin ücreti paraya çevrilir ve ödenir.
Kapıcı izindeyken yerine alınan kişinin SGK bildirgesi nasıl yapılır?
Geçici çalışan için işe giriş bildirgesi düzenlenir ve primleri SGK mevzuatına uygun olarak yatırılır. Süre ve prim tutarları somut istihdama göre hesaplanır.
İzin anlaşmazlığı olursa ne yapılmalı?
Önce yazılı kayıt ve yönetim kurulunda çözüm aranmalı; sonuç alınamazsa iş hukuku çerçevesinde hukuki danışmanlık alınması önerilir. Somut hukuki tavsiye için avukatla görüşün.
