Sabah 07:00: kapıcı apartmanı temizledi, asansörü kontrol etti, çöp topladı. Yönetici hesap makinesine bakıyor: "Bu ay kapıcıya ne kadar ödeyeceğiz?" Net maaş söylemişler ama SGK, işsizlik primi, sigorta matrahı ve kıdem potansiyeli kafaları karıştırıyor — özellikle 30–80 daireli sitelerde bütçe açıklarını önlemek için gerçek işveren maliyeti bilmek şart.
Kapıcı maaşında net, brüt ve işveren maliyeti arasındaki fark nedir?
Kapıcıya sözlü veya yazılı olarak belirtilen "net maaş" ile SGK bildirgesinde geçen "brüt ücret" farklı kavramlardır. İşveren maliyeti ise brüt ücretin üzerine eklenen işveren paylarıdır.
- Net ücret: çalışanın eline geçen tutar.
- Brüt ücret: vergiler ve çalışan payları düşmeden önceki ücret (SGK matrahı buna göre bildirilir).
- İşveren maliyeti: brüt ücret + işveren SGK primi + işsizlik işveren payı + varsa işsizlik fonu/vergiler + bordro giderleri + kıdem-benzeri rezerv.
Adım adım: netten brüte ve tam işveren maliyetine örnek hesap (örnek rakamlarla)
Aşağıda gösterilen adımlar eğitim amaçlıdır. Kesin hesaplama için güncel SGK oranlarını ve vergi dilimlerini kullanın.
- Net maaşı belirleyin (örnek: 15.000 TL net/ay).
- Net→brüt dönüşümü: çalışanın SGK primleri (%14 emeklilik, %1.5 işsizlik — çalışan payı örnek) ve gelir vergisi dikkate alınarak hesaplanır; bordro programı veya muhasebeci ile brüte çevrilir. (Örnek brüt: ≈ 21.000 TL)
- İşveren SGK primi ekleyin (örnek %20.5 işveren payı) ve işsizlik işveren payı (%2). (İşveren maliyeti = brüt + %22.5 civarı ek).
- Kıdem için aylık karşılık ayırın: Kıdem tazminatı yıllık birikimdir — örnek %8–10 oranında brüt aylık karşılık (işveren tercihi/hesaplama yöntemi).
- Diğer maliyetler: bordro hizmeti, işyeri sigortası, iş elbisesi/yardım, işverenin bildirim ve cezaları için risk primi ekleyin.
| Kalem | Örnek Tutar (TL/ay) |
|---|---|
| Net ücret | 15.000 |
| Brüt ücret (hesap örneği) | 21.000 |
| İşveren SGK + işsizlik (%22.5 yaklaşık) | 4.725 |
| Kıdem aylık karşılık (%8) | 1.680 |
| Diğer (bordro, malzeme, risk) | 500 |
| Toplam işveren maliyeti | ≈23.905 |
Kıdem tazminatı yükü: Daire satıldığında sorumluluk nasıl belirlenir?
Kıdem tazminatı işçinin hizmet süresine göre hesaplanır; ödenmesi öncelikle işverene (yani iş sözleşmesini fesheden tarafa) aittir. Ancak kat mülkiyeti mevzuatı ve uygulamada, kapıcının çalıştığı bağımsız bölümün satışında kıdem tazminatı devri veya kime yüklenebileceği karmaşık olabilir.
- Satış anında kapıcının iş akdi sonlanmıyorsa kıdem doğmaz; iş devam ediyorsa kıdem talebi için normal işten ayrılma şartları geçerlidir.
- Satış sırasında iş ilişkisinin devri söz konusuysa taraflar arasında sorumluluk pazarlığı olabilir; kesin sorumluluk somut durum ve sözleşmeye göre değişir.
Kapıcı giderini aidata yansıtma: KMK m.20 çerçevesi ve pratik yöntem
Kat Mülkiyeti Kanunu (Kanun adı: Kat Mülkiyeti Kanunu) uyarınca ortak giderler ve bunların paylaştırılması esas olarak işletme projesine ve genel kurul kararlarına göre yürütülür. Kapıcı ücreti genelde ortak gider kapsamında yer alır.
- KMK kapsamında ortak gider tanımı ve paylaşım esasları öne çıkar; aidata yansıtma arsa payına göre veya kat malikleri kurulu kararı ile farklı yöntemle yapılabilir.
- Genel kurullarda kapıcı istihdamı, ücret aralığı ve ödeme usulü karara bağlanmalıdır; kayıtlar tutarlı olmalı.
Kapıcı hakları: yıllık izin, fazla mesai ve çalışma saatleri (pratik notlar)
Kapıcılar iş kanunu kapsamındaki çalışanlardır; yıllık izin hakkı, fazla mesai ücreti, hafta tatili ve resmi tatil ücretleri İş Kanunu hükümlerine tabidir. Yönetici olarak uygulanacaklar:
- Yıllık izin süreleri hizmet süresine göre belirlenir; ücretleri hesaplanıp ödenmelidir.
- Fazla mesai doğrudan kararlaştırılamaz; fazla mesai yapılan saatler için fazla ücret ödenmeli veya iş sözleşmesinde aksi açıkça düzenlenmelidir.
- Hafta tatili ve resmi tatil ücretlerine dikkat edin; aksi uygulamalar hukuki uyuşmazlığa yol açar.
Uygulamada tasarruf ve bütçe planlama: 6 pratik öneri
- Gerçek işveren maliyetini aylık hesaplayın (brüt + işveren payları + kıdem karşılığı).
- Genel kurulda kapıcı giderleri için net bir bütçe ve onay alın.
- Kıdem rezervini düzenli ayırın; birikim hesaplarıyla beklenmedik fesih maliyetlerini karşılayın.
- Fazla mesai ve ek görevler için net prosedür oluşturun; kayıt tutun.
- Personel bordrosunu düzenli ve şeffaf tutun; kayıtlar denetimler için hazır olmalı.
- Bu süreci dijitalleştirmek isterseniz, aidat ve bordro süreçlerini izleyen bir araç kullanmak hataları azaltır — örneğin BYönetim'in 6 aylık ücretsiz deneme ile hızlı kayıt adımı: https://byonetim.com.tr/create-building-step-1
Sıkça Sorulan Sorular
Kapıcıya sözlü olarak net maaş verildiyse brütü kim belirler?
Net ücret belirlendiyse brüt ve SGK bildirimi işveren (yönetici/kat malikleri kurulu) tarafından kanuni oranlara göre hesaplanır; yanlış bildirim idari cezaya neden olabilir.
Kapıcının kıdem tazminatı satış sırasında kime düşer?
Kıdem tazminatı öncelikle işverene aittir; satış ve devir durumunda sorumluluk sözleşme ve devrin şartlarına göre değişir — somut olayda hukuki danışma önerilir.
Kapıcı gideri aidata nasıl yansıtılır, karar gerekir mi?
Genel uygulama arsa payı veya genel kurul kararıyla belirlenen yöntemdir; işletme projesine ve kurul kararlarına uygun hareket edilmelidir.
Yıllık izin hesaplanmazsa ne olur?
İzin alacakları birikerek hak sahibine ödenmesi gerekir; işçinin talebi halinde dava konusu olabilir. Kayıt ve ödeme düzenine dikkat edilmelidir.
Kıdem karşılığı nasıl muhasebeleştirilir?
İşverenler bordroda aylık kıdem karşılığı ayırarak uzun vadeli yükümlülükleri azaltabilir; muhasebe ve bordro uygulaması için mali müşavir önerilir.
