Kış ayının sonu; kapıcı birikmiş izinlerini kullanmak istediğini yazılı olarak yönetime bildirdi ve herkes merak ediyor: "Bu izin sırasında kapıcının ücreti nasıl ödenecek, aidata nasıl yansıyacak, maliyet kimde kalır?" Apartman yöneticisi olarak doğru hesaplamayı, yasal zemini ve pratik uygulamayı bilmeniz gerekiyor.
Yasal çerçeve: hangi kurallar uygulanır?
Kapıcı ile ilgili iş hukukuna ilişkin temel hükümler İş Kanunu çerçevesindedir. Kapıcı genelde işçi statüsünde çalıştığından yıllık ücretli izin İş Kanunu hükümlerine tabidir. Kat Mülkiyeti Kanunu, kapıcı istihdamı konusunda apartman/site yönetiminin karar ve uygulama yetkisini düzenlerken (ortak gider kapsamında personel istihdamı gibi) işçinin ücret, izin ve SGK yükümlülükleri için İş Kanunu ve ilgili mevzuat esas alınır.
Yıllık izin süresi ve hak ediş dönemi
İş Kanunu'na göre yıllık ücretli izin süresi, çalışanın hizmet süresine göre belirlenir (örneğin 1 yıldan 5 yıla kadar 14 işgünü, 5 yıldan fazla 15+ gün gibi – uygulamada güncel mevzuat ve toplu sözleşmeler kontrol edilmelidir). Kapıcı işe giriş tarihinden itibaren hak ettiği izin sürelerini kullanır; yönetim izin planlamasında bu tarihleri göz önünde bulundurmalıdır.
Yıllık izin ücretinin (ücretli izin ücretinin) hesaplama yöntemi
Kısa formülle hesaplama mantığı şu şekildedir: dönemsel ortalama günlük ücret × kullanılacak izin işgünü sayısı. Ancak hesaplamada dikkat edilmesi gereken başlıca kalemler:
- Brüt ücret ve düzenli ödemeler (sabit maaş, düzenli ikramiye vb.).
- Prim, fazla mesai, düzensiz ödemeler (ortalama hesaplamaya dahil edilebilir; mevzuata göre hangi ödemelerin süreklilik arz ettiği önemlidir).
- SGK kesintileri ve işverenin toplam maliyeti (izin ücreti işçiye net ödenirken işverene maliyeti brüt üzerinden değerlendirilir).
Örnek hesap: net ve işverene maliyet
Aşağıda basitleştirilmiş bir örnekle mantığı gösteriyoruz. (Sayılar varsayımsaldır; kesin hesap için güncel SGK ve vergi oranları kullanılmalıdır.)
| Kalem | Miktar |
|---|---|
| Brüt aylık ücret | 20.000 TL |
| Günlük brüt (30 güne bölünmüş) | 666,67 TL |
| Kullanılacak izin günü | 14 gün |
| Yıllık izin brüt toplam | 9.333,38 TL |
| İşveren SGK ve diğer mali yükümlülükleri (ör. %22) | ✅ 2.053,35 TL (örnek) |
| İşverene toplam maliyet | 11.386,73 TL |
Bu örnekte işçiye ödenecek net tutar vergi ve SGK matrahına göre değişecektir; yönetici hesaplama yapmadan önce muhasebeci veya bordro sisteminden güncel kesinti oranlarını almalıdır.
Kapıcı izninin aidata yansıtılması: KMK ile uyum
Kat Mülkiyeti Kanunu'na göre apartman/site ortak giderleri arasında personel giderleri ortak gider olarak kabul edilir. KMK kapsamındaki ortak giderlere ilişkin uygulamada yönetim planı ve genel kurul kararları giderlerin nasıl paylaştırılacağını belirtir. Kapıcı ücretinin bir bölümünün aidata yansıtılması gerekiyorsa bu, yönetim planı veya genel kurul kararı doğrultusunda arsa payı esasına göre paylaşılır.
Pratik uygulama adımları — yönetici için kontrol listesi
- Kapıcının işe giriş tarihini ve hak edilmiş izin gününü doğrulayın.
- Son 12 aylık düzenli ödemeleri toplayıp günlük ortalamayı hesaplayın.
- Kullanılacak izin gününü çarpın; brüt izin tutarını bulun.
- SGK ve vergi kesintilerini bordro/uzmana sorarak net tutarı çıkarın.
- İşveren maliyetini (SGK işveren payı vb.) hesaplayın ve ortak gider bütçesine ekleyin.
- Aidata yansıtma gerekiyorsa yönetim planı ve genel kurul kararlarına uygun paylaşımı uygulayın; değişiklik gerekiyorsa genel kurula teklif edin.
Eğer bu hesapları ve dağıtımı dijitalleştirip otomatikleştirmek isterseniz, BYönetim gibi bulut tabanlı yönetim yazılımları süreçte yardımcı olabilir: personel-bordro modülü ve gelir-gider takibi ile kayıtlar düzenli tutulur. Kayıt başlatmak için: https://byonetim.com.tr/create-building-step-1
Sıkça Sorulan Sorular
Kapıcı iznini kullanırken maaşı tam mı ödenir?
Net cevap. Yıllık izin süresince işçiye izin ücreti ödenir; tutar brüt hesaplama yapıldıktan sonra vergi ve SGK kesintileri uygulanarak net verilir.
İzin ücreti hesaplanırken fazla mesai ve primler dahil edilir mi?
Net cevap. Süreklilik arz eden ve düzenli ödemeler (ör. düzenli primler) hesaplamaya dahil edilir; tek seferlik ödemeler genellikle dahil edilmez.
Kapıcının yıllık izin ücreti aidata nasıl yansıtılır?
Net cevap. Kapıcı giderleri ortak gider olarak KMK ve yönetim planına göre arsa payına göre paylaştırılır; farklı bir hüküm yoksa arsa payı esastır.
Kapıcı izni sırasında işverenin SGK maliyeti olur mu?
Net cevap. Evet; izin ücreti brüt üzerinden değerlendirildiğinde işveren SGK işçi ve işveren payı ile diğer yükümlülükleri hesaplar ve maliyete dahildir.
Kapıcı izin hakkını kullanmak istemezse ücretini nakit almak mümkün mü?
Net cevap. İş Kanunu kapsamında yıllık izin kullanımı zorunludur; bazı durumlarda izin parası ödenmesi uygulamaları olabilir (ör. iş sözleşmesi, kıdem sonu veya anlaşma durumları) ancak izin hakları ve devriyle ilgili hükümler iş hukuku kurallarına göre değerlendirilmelidir ve somut durum için uzmana danışın.
