Sabah saat 07:00—binada kapıcı görevde değil; yöneticiye gelen telefon: “Kapıcı yıllık iznini kullanacak, maaşı nasıl ödenecek, aidata yansıtma gerekir mi?” Bu durum küçük/orta ölçekli apartmanlarda sık karşılaşılır ve hesaplama, bordro ve karar süreçleri karışık görünür. Aşağıda hem bordro mantığını hem Kat Mülkiyeti Kanunu çerçevesinde aidata yansıtma pratiklerini ve örnek hesaplamayı bulacaksınız.
Özet: Kapıcının yıllık izin hakkı ve yasal dayanak
Kapıcı, bağımlı çalışan olarak İş Kanunu kapsamındadır; yıllık ücretli izin hakkı İş Kanunu'na göre verilir. Kat Mülkiyeti Kanunu (KMK) ortak giderlerin kapsamı ve paylaştırılması konusunda temel çerçeveyi çizer (KMK hükümleri, özellikle ortak giderlerin paylaşımı ile ilgili maddeler). Kapıcının ücret, bordro ve SGK yükümlülükleri ise Türk iş hukuku ve Sosyal Güvenlik mevzuatına tabidir.
1) Yıllık izin ücreti neyi kapsar — hangi kalemler hesaplanır?
Yıllık izin ücreti, çalışanın izin süresince alması gereken normal ücretidir. Bordro açısından hesaplanırken şu kalemler dikkate alınır:
- Aylık brüt ücret (sabit ücret)
- Sabit ödenen düzenli yan ödemeler (ör. düzenli yakacak/ayni yardım yerine ücret ödeniyorsa)
- Prim/ikramiye gibi düzenli ve sürekli ödemeler (şartlara göre yıllık ortalaması alınabilir)
Günlük izin ücreti = (brüt aylık ücret + düzenli ödemeler) / aylık çalışılan gün sayısı (genelde 30). İzin ücreti toplamı = günlük izin ücreti × izin günü sayısı.
2) Örnek hesaplama: 1 aylık yıllık izin (2026 örneği)
Varsayımlar:
- Kapıcının brüt aylık ücreti: 20.000 TL
- Sürekli ödenen net yakacak/ayni yardım yerine ücret yok (ancak nakit ödemeler brüte eklenmelidir)
- İzin süresi: 30 gün (1 ay)
Hesaplama:
- Günlük brüt = 20.000 / 30 = 666,67 TL
- İzin brüt = 666,67 × 30 = 20.000 TL
- SGK ve işsizlik primi işveren payı (~SGK işveren payı + işsizlik sigortası işveren payı) bu ücret üzerinden hesaplanır; örneğin işveren SGK payı toplamı %21 civarı ise işveren maliyeti = 20.000 × 1,21 = 24.200 TL
Net ödeme bordro ve kesintilere göre değişir; işveren maliyeti ise brüt iznin yanında ödenecek SGK ve vergi yükünü gösterir. Bu örnekte kapıcının 1 aylık izin maliyeti yönetim bütçesine yaklaşık 24.200 TL olarak yansır (örnek oranlar 2026'da değişebilir — kesin oran için muhasebeci veya bordro programı kullanın).
3) Kıdem tazminatı, izin devri ve ayrılma durumunda hesaplama ilişkisi
Kıdem tazminatı yıllık izin ücreti hesaplamasını doğrudan etkilemez; ancak işten ayrılma sırasında kullanılmamış izin günleri ücrete çevrilip kıdem hesabına dahil olabilir. Kıdem tazminatının kim tarafından ödeneceği ve hesaplama şekli somut duruma bağlıdır; tapu devri gibi olağan dışı durumlarda sözleşme ve geçmiş ödemeler önem taşır. Bu konuda genel bir kural vermek hukuki tavsiye anlamına gelebileceğinden, ihtilaf durumlarında avukata başvurulmalıdır.
4) Aidata yansıtma: KMK 20 çerçevesinde hangi yöntemler geçerli?
Kat Mülkiyeti Kanunu ve yönetim planı uyarınca kapıcı giderleri genellikle ortak giderler kapsamında değerlendirilir. KMK hükümleri ve yönetim planı hükümleri doğrultusunda aşağıdaki yöntemler kullanılır:
- İşletme projesi veya yönetim planında yer alan hükümler: Kapıcı ücretleri ve sosyal giderlerin ortak gider olarak kabul edilip edilmediği yönetim planına bağlıdır.
- Genel uygulama: Kapıcı maaşları, SGK ve tazminat gibi personel giderleri işletme projesi/işletme giderleri kapsamında ortak gider sayılır ve arsa payına göre dağıtılabilir.
Uygulamada yönetim kurulunun yıllık bütçe tahmini içinde izin maliyetini hesaba katması ve aidat tahakkuklarına yansıtması gerekir. Yönetim planında aksi yoksa arsa payına göre paylaştırma yaygın yaklaşımdır.
| Durum | Pratik Uygulama |
|---|---|
| Yıllık izin maliyeti rutin ve öngörülebilir | ✅ Bütçeye dahil edilip aylık aidata yayılabilir |
| Ani yüksek maliyet (uzun süreli izin/işten ayrılma) | ✅ Yönetim kurulunca ek karar veya olağanüstü tahsilat gerekebilir |
5) Uygulama adımları (yönetici için kontrol listesi)
- İzin talebini yazılı alın; izin süresini ve ödeme beklentisini netleştirin.
- Bordroda izin dönemi için brüt/günlük hesaplama yapın; düzenli ödemeleri ekleyin.
- İşveren SGK ve vergi yükünü hesaplayın; muhasebe kaydını hazırlayın.
- Bütçeye etkisini değerlendirin: aylık aidata yayma mı, yoksa tek seferlik tahsilat mı gerektiğine karar verin.
- Karar gerekiyorsa yönetim kurulu veya genel kurula bilgi verin; kayıtları saklayın.
Eğer bu hesaplamaları ve aidat tahakkuklarını dijitalleştirmek isterseniz, BYönetim gibi yönetim yazılımları bordro, aidat tahakkuku ve gecikme faizini otomatik hesaplama imkanı sunar: https://byonetim.com.tr/create-building-step-1. Bu araç, izin maliyetlerini gider kalemi olarak kaydetmenize ve aidata yaymanıza yardımcı olur.
Sıkça Sorulan Sorular
Kapıcı yıllık iznini kullanırken maaşı tam ödenir mi?
Net cevap. Evet; çalışan izin süresince normal ücretini alır. Bordroda günlük/göz önüne alınan brüt üzerinden izin ücreti hesaplanır ve SGK/kesintiler uygulanır.
Yıllık izin ücreti hesaplanırken prim ve ikramiye dahil edilir mi?
Net cevap. Düzenli ve sürekli ödenen prim/ikramiyeler izin hesabına dahil edilir. Periyodik veya düzensiz ödemelerin ortalaması alınarak hesaplama yapılabilir.
Yönetici yıllık izin maliyetini tek seferlik mi yoksa aylık aidata yayarak mı tahsil etmeli?
Net cevap. Tercih yönetim planı ve bütçe imkânına bağlıdır; rutin ve öngörülebilirse aidata yaymak, büyük tek seferlik maliyette yönetim kurulu kararı veya genel kurul onayı ile ek tahsilat uygun olur.
İzin kullanılmadan işten ayrılırsa bunun ücreti kıdeme dahil edilir mi?
Net cevap. Kullanılmamış izinler paraya çevrilir ve işten ayrılma ödemesine dahil edilir; kıdem tazminatı hesaplaması için bu durum işçinin nihai ücretine etkide bulunur.
İzin ödemesini yanlış hesapladım; işçi alacak talep ederse ne yapmalıyım?
Net cevap. Hesaplama ve bordro kayıtlarını gösterin, gerekiyorsa bordro düzeltmesi yapın. Uyuşmazlıkta somut duruma göre hukuki destek alınması gerekebilir; somut hukuki tavsiye için avukata danışın.
