Sabah asansörden inerken giriş katındaki koridorun köşesinde paslanmış, lastikleri patlamış bir bisiklet görüyorsunuz; birkaç yıldır orada duruyor, duvarda çizikler, zeminde boya atması ve rutubet lekeleri oluşmuş. Yönetici olarak ya da bir malik/sakin olarak soruyorsunuz: Bu hasarı kim onarmalı ve masraf nasıl tahsil edilir?
Durumu hukukî çerçevede hızlıca anlamak
Kat Mülkiyeti Kanunu (Kat Mülkiyeti Kanunu) uyarınca ortak yerler malikler ve kat maliklerinin kullanımına açıktır; yönetim, ortak alanların korunması ve temizliğinden sorumludur. Yönetim planında veya site kurallarında ortak alan kullanımına ilişkin açık kurallar varsa bunlar önceliklidir.
Hasarın niteliğine göre sorumluluk hangi olasılıklarda kime gider?
Kısaca üç temel senaryo vardır:
- Eşyanın doğrudan neden olduğu hasar: Bisikletin pası, boyası veya çarpmalar sonucu oluşan çizik/lekeler varsa, eşyayı bırakan malik/sakin öncelikli sorumludur.
- Ortak alan bakım eksikliği nedeniyle artan zarar: Yönetimin ortak alanı zamanında kontrol etmemesi, temizlememesi veya tehlikeyi gidermemesi sonucu hasar büyüdüyse sorumluluk yönetim/kat malikleri kuruluna yönelir.
- Belirsizlik ve müşterek etkenler: Eşyanın neden olduğu ilk hasar ile yönetimin ihmali bir aradaysa, masraf paylaşımı mahkeme/uzlaşma ile belirlenebilir.
Yönetici için uygulanacak pratik adımlar (adım adım)
- Durumu belgeleyin: fotoğraf, tarih, tanık beyanı.
- Yönetim planı ve bina kurallarını kontrol edin: koridorlarda eşya bırakma yasağı veya süre sınırlaması var mı?
- İlk olarak yazılı ihtar gönderin: bisiklet sahibine makul süre verin (örn. 7–14 gün) — ihtar kaydı delil olur.
- Süre sonunda eşya kaldırılmazsa, genel kurul veya yönetim kararıyla taşıma/bertaraf sürecini başlatın; masrafları tutanakla belgeleyin.
- Masrafların malik üzerinde bırakılması için açık bir karar alın veya noter aracılığıyla tebligat yapın; gerektiğinde hukukî yola başvurun (şarta bağlı olarak avukata danışın).
Hangi belgeler delil olarak kullanılır?
Masraf talep edilecek durumda aşağıdaki belgeler güçlü delil sağlar:
- Fotoğraf ve video (zaman damgalı mümkünse)
- Yazılı ihtar ve tebligat kayıtları
- Genel kurul veya yönetim kurulu karar tutanağı
- Tamir/onarım fatura ve keşif raporu
- Tanık beyanları
Masrafın tahsili: uygulama seçenekleri ve hangi kanuna dayanır
Eğer bisikleti bırakan malik belirlenebiliyorsa yönetim, yapılan onarım masraflarını o malikten talep edebilir. Bu talep genel olarak kat mülkiyetine ilişkin yükümlülüklerden (Kat Mülkiyeti Kanunu kapsamındaki ortak alan düzeni) kaynaklanır. Yönetim planı veya genel kurul kararıyla ceza/masraf yükümlülüğü belirlendiyse bunu uygulamak mümkündür.
Masrafın yönetim tarafından karşılanıp sonrasında malik hesabına yansıtılması (aidat hesabı, gider kaydı) yapılabilir; bu süreçte gider belgeleri ve yönetim kurul kararı gerekir. Somut iddialar için hukuki süreç düşünülüyorsa bir avukata danışılması tavsiye edilir.
Pratik çözümler: ihtar metni örneği, taşınma ve onarım süreci
Yönetici olarak kullanabileceğiniz kısa yol haritası:
- 1. Fotoğraf ve kayıt alın.
- 2. 7–14 gün süreli yazılı ihtar gönderin (e-posta + kapı bildirimi + gerekirse noter).
- 3. Süre dolunca yönetim kararıyla eşyayı taşıma/bertaraf edin; taşıma ve depolama için makul bir ücret talep edin.
- 4. Onarım yaptırın, faturayı ilgili malikin hesabına kaydedin. Tahsil edilemezse aidat borcu olarak kaydedip tahsilat sürecine ekleyin.
| Durum | Önerilen Hızlı Çözüm |
|---|---|
| Bisiklet sahibi belli ve işbirliği var | ✅ Uyarı ve gönüllü taşıma + onarım sahibince |
| Sahip belli değil veya taşınmıyor | ✅ Yönetim kararıyla taşıma/bertaraf + masraf malik hesabına |
Dijital süreç ve kayıt tutmanın önemi — BYönetim örneği
Fotoğraf, ihtar kayıtları, genel kurul kararları ve onarım faturalarını düzenli saklamak, alacak takibini şeffaflaştırır. Bu süreci dijitalleştirmek isterseniz BYönetim gibi bir yönetim yazılımı ile kayıt, tahakkuk ve bildirimleri merkezi olarak yürütebilirsiniz. BYönetim; kişiler, bağımsız bölümler, duyuru, ihbar ve gelir-gider takibini bir arada sunar (https://byonetim.com.tr/).
Sıkça Sorulan Sorular
Koridorda bırakılan bisikleti yönetim doğrudan atabilir mi?
Genelde önce yazılı ihtar ve makul süre verilmeli; sahibine bildirim yapıldıktan ve süre dolduktan sonra yönetim kararıyla taşıma/bertaraf mümkün olur. Ani atma hukuki risk doğurur.
Hasarı kim ödeyecek, malik mi yoksa site mi?
Eşyanın doğrudan neden olduğu hasarlarda genellikle eşyayı bırakan malik sorumludur; bakım/ihmal etkeni varsa paylaşım gündeme gelebilir.
Yönetim planında açık kural yoksa ne yapılır?
Önce yazılı ihtar, sonra genel kurul kararı ile kural ve yaptırım belirlenmesi pratik ve hukuki açıdan en sağlıklısıdır.
Masraf recovery (tahsilat) için hangi belgeler şarttır?
Fotoğraf, yazılı ihtar ve tebligat, yönetim/kurul kararı, onarım faturası ve tutanak temel delillerdir.
İhtar sonrası eşya hala kaldırılmazsa yönetim ne zaman taşıyabilir?
Verilen sürenin bitiminde ve yönetim kararıyla; taşıma/depolama masrafları belgelenerek ilgili malik hesabına kaydedilmelidir.
