Akşam 20:30. Koridordaki arızalı ampul yüzünden apartmanın bir dairesi milyonuncu kez merdivenlerde düşme tehlikesi atlatıyor; site sakinleri kimin elektrik faturası ödediğini tartışıyor. Yönetici ise aboneliğin hangi isimde olduğunu, enerji şirketiyle hangi anlaşmaların olduğunu bulmaya çalışıyor—bu senaryo küçük apartmanlarda sık karşılaşılan, pratik çözüm isteyen bir sorun.
Kim sorumludur: abonelik ortak alan mı yoksa malik mi olur?
Genel kural olarak ortak merdiven/koridor aydınlatması, kat mülkiyeti hukukunda ortak kullanım alanıdır. Bu nedenle enerji tüketimi ve buna ilişkin maliyet genel giderler kapsamında karşılanır; yani kat maliklerinin ödemesi gerekir. Ancak aboneliğin hangi isimde olacağı yerel uygulamalara ve yönetim planına göre değişir.
Aboneliğin malik adına olması: avantajlar ve riskler
Bazı küçük yapılarda elektrik aboneliği binanın bir dairesi veya yönetici/kat maliki adına kayıtlı olabilir. Avantajları:
- İşlemler basit olur; site adına ayrıca sayaç veya tüzel kişi aboneliği yoksa pratik çözümdür.
- Fatura doğrudan ilgili kişinin hesabına gelir; tahsilat süreçleri açık ise hızlı ödeme olabilir.
Riskleri:
- Abonelik malik adına ise hukuken faturayı ödemeyen malik ile yönetim arasında çekişme doğar; malik kişisel haklarını kullanırken ortak gider yükümlülüğünü ihlal edebilir.
- Abonelik sahibinin değişmesi (taşınma, satış) durumunda bildirimsiz kesinti, gecikme veya borç transferi sorunları ortaya çıkar.
Binaya ayrı sayaç / ortak sayaç: teknik ve mali boyut
Alternatifler:
| Model | Avantaj/Dezavantaj |
|---|---|
| Ortak devre (ortak sayaç) | ✅ Tek abonelik, yönetim kolaylığı; gider doğrudan genel giderlere yazılır. |
| Bireysel sayaçlar (her daire ölçer) | ✅ Herkes kullandığı kadar öder, ancak altyapı maliyeti ve dağıtım zorluğu var. |
Elektrik dağıtım şirketleri ve sayaç tipleriyle ilgili teknik koşullar yerel EDAŞ uygulamalarına göre değişir. Teknik dönüşüm yapılacaksa yetkili elektrik firmasından keşif alınması gerekir.
Yönetici hangi hukuki adımları izlemeli? 7 pratik adım
- Mevcut aboneliği tespit edin: kim adına, sözleşme tarihi, son fatura ve varsa borç bilgisi alın.
- Yönetim planını ve son genel kurul kararlarını kontrol edin—ortak gider dağılımı nasıl düzenlenmiş bakın.
- Kat malikleri kurulunda karar alın: aboneliğin site/ortak gider olarak mı tutulacağı, kim adına olacağı oyla belirlenmelidir.
- Eğer mümkünse ortak abonelik/sayaç kurdurulması için enerji şirketiyle teknik görüşme başlatın.
- Fatura tahsilatını düzenleyin: aidata dahil etme, ayrı ortak gider hesabı veya otomatik tahsilat ile süreci garanti altına alın.
- Fatura borcu varsa, Borçlar Kanunu veya KMK kapsamında genel gider olarak kaydedip icra/yargı yerine önce yazılı ihtar ve ödeme planı teklif edin.
- Karar ve uygulamaları karar defterine ve duyuru kanallarına (duyuru panosu, elektronik uygulama) kaydedin.
Pratik belge ve ispat listesi (yönetici için)
- Güncel elektrik sözleşmesi ve son 12 aylık faturalar
- Kat malikleri kurulu karar tutanağı (abonelik ve gider dağılımı kararı)
- Yapılacak teknik değişiklikler için keşif raporu
- Aidat tahsilat kayıtları ve fatura ilişkilendirme (ödendi/ödenmedi)
Aidat ve fatura tahsilatında otomasyon: nasıl kolaylaştırırsınız?
Fatura takibi ve aidat ilişkilendirmesini manuel yapmak hata ve gecikme yaratır. Bu süreci dijitalleştirmek isterseniz BYönetim gibi site yönetim yazılımlarıyla fatura kayıtlarını, otomatik gecikme faizi hesaplamasını ve online tahsilatı entegre etmek işleri hızlandırır. BYönetim, aidat-tahakkuk, gecikme faizi, online tahsilat ve raporlama modülleriyle (https://byonetim.com.tr/) süreci şeffaflaştırır; yönetim kurulunun aldığı kararların uygulanmasını kolaylaştırır.
Sıkça Sorulan Sorular
Ortak merdiven aydınlatması elektrik faturasını kim öder?
Net cevap. Ortak merdiven aydınlatması ortak gider kapsamında değerlendirilir; dolayısıyla fatura genel gider olarak tüm kat maliklerine dağıtılır.
Abonelik daire malikinin adına ise yönetim nasıl tahsil eder?
Net cevap. Yönetici genel kurul kararıyla faturayı aidata ekleyebilir, ancak borçlu malikin itirazı durumunda yazılı ihtar ve ödeme planı gibi idari adımlar izlenmelidir; somut durumlara göre hukukî danışma önerilir.
Ortak sayaç taktırmak zorunlu mu?
Net cevap. Zorunlu değildir; teknik ve mali değerlendirme sonrası kat maliklerinin kararıyla ortak sayaç kurulabilir. Enerji şirketinin teknik onayı gereklidir.
Fatura borcu varsa yönetici doğrudan elektriği kestirebilir mi?
Net cevap. Hayır; elektrik dağıtım şirketinin ödememe nedeniyle kesinti yapma yetkisi olsa da yönetici doğrudan kesme yetkisine sahip değildir. Önce genel kurul kararı ve yazılı bildirim/ihbar süreçleri takip edilmelidir.
Abonelik site/ortak alan adına geçirilebilir mi?
Net cevap. Evet; enerji şirketleri ve yerel uygulamalar uygunsa ortak alan aboneliği veya site adına sayaç kurulması mümkündür. Teknik keşif ve kat maliklerinin kararı gerekir.
