Akşam eve yorgun dönersiniz, ama binanın önündeki tek boş otopark yerine başka biri arabasını çoktan park etmiştir. Ertesi sabah aynı tartışma yeniden başlar: "Burası benim yerim." Sınırlı sayıda park yeri ve giderek artan araç sayısı, sitelerde en çok kavga çıkaran konuların başında gelir. Peki ortak otopark hukuken kimin ve nasıl paylaştırılır?
Otoparkın Hukuki Niteliği Belirleyicidir
Her şeyden önce otoparkın projedeki ve tapudaki durumuna bakılır. Üç tipik durum vardır:
- Bağımsız bölüm olan otopark: Tapuda ayrı bağımsız bölüm (örneğin kapalı garaj) olarak kayıtlıysa, sahibinin özel mülküdür; başkası kullanamaz.
- Eklenti niteliğinde otopark: Belirli bir daireye "eklenti" olarak tahsis edilmiş ve tapuda gösterilmişse yalnızca o bağımsız bölümün malikine aittir.
- Ortak yer otopark: Projede ortak alan olarak görünen açık/kapalı otopark, tüm kat maliklerinin ortak kullanımına açıktır ve paylaşımı kat malikleri kurulunca düzenlenir.
Ortak Otopark Kime, Nasıl Tahsis Edilir?
Ortak otoparkta amaç adil ve eşit yararlanmadır. Uygulamada en sık kullanılan yöntemler şunlardır:
- Kura yöntemi: Park yerleri numaralandırılır, kat malikleri arasında kurayla dağıtılır; belirli aralıklarla (örneğin yıllık) yeniden kura çekilerek herkesin iyi/kötü yerlerden eşit yararlanması sağlanır.
- Dönüşümlü kullanım: Yer sayısı daireden azsa, belirli periyotlarla rotasyon uygulanır.
- Daire başına sabit yer: Yeterli yer varsa her bağımsız bölüme bir yer numarası verilir.
- Misafir otoparkı ayrımı: Birkaç yer misafirlere ayrılarak günlük kavgalar azaltılır.
Karar İçin Hangi Çoğunluk Gerekir?
Ortak yerin kullanım biçiminin düzenlenmesi, çoğunlukla kat malikleri kurulunun karar yeter sayısıyla mümkündür. Ancak ortak yerin yapısında köklü bir değişiklik (örneğin yeşil alanı otoparka çevirmek gibi) söz konusuysa, bu "önemli değişiklik" kapsamına girebilir ve KMK uyarınca daha yüksek çoğunluk hatta belirli hallerde oybirliği aranabilir.
| Durum | Sonuç |
|---|---|
| Tapuda eklenti olan otopark | ✅ Sadece ilgili malik kullanır |
| Ortak otoparkın kura ile dağıtımı | ✅ Kurul kararıyla mümkün |
| Ortak alanı kalıcı otoparka çevirme | ✅ Yüksek çoğunluk/oybirliği gerekebilir |
Birinin Yerine Park Edilirse Ne Yapılır?
Tahsis edilmiş bir yere izinsiz park, kurul kararına ve kullanım hakkına aykırılıktır. Önce yöneticinin uyarması, tekrarında ise karar defterine işlenmesi ve gerekirse hukuki yollara başvurulması izlenir. Yol veya ortak geçişi kapatan park, aynı zamanda güvenlik ve yangın tahliyesini de engelleyebileceğinden ayrıca önemlidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Ortak otoparkı yönetici tek başına paylaştırabilir mi?
Hayır. Ortak yerin kullanım düzeni kural olarak kat malikleri kurulunun kararına dayanmalıdır. Yönetici, alınan kararı uygulayan kişidir.
Tapuda yeri olmayan ama yıllardır aynı yeri kullanan komşu hak kazanır mı?
Ortak yerin uzun süre kullanılması tek başına kalıcı bir mülkiyet/tahsis hakkı doğurmaz. Yeni bir kurul kararıyla düzen değiştirilebilir.
Park yeri sayısı daire sayısından azsa ne yapılır?
En adil çözüm kura ile dönüşümlü kullanımdır; misafir yeri ayrılması ve net kurallar belirlenmesi tartışmaları azaltır.
Misafirim park edebileceği yer bulamıyor, hakkım var mı?
Misafir park yeri ancak kurul kararıyla ayrılmışsa kullanılabilir. Aksi halde ortak otopark öncelikle sakinlerin tahsisli kullanımına göre düzenlenir.
Komşu sürekli benim yerime park ediyor, dava açabilir miyim?
Kurul kararıyla size tahsis edilmiş bir yer varsa kullanım hakkınızı koruyacak hukuki yollar bulunur. Somut durumunuzu belgelerle bir avukata danışmanız en doğrusudur.
