Perşembe sabahı yönetici olarak telefonunuz çaldı: kapıcı, pazartesi işten ayrılacağını ve kalan yıllık iznini kullanmak istediğini söyledi. Apartmanda görev dağılımının aksayacağı, aidat bütçesinin nasıl etkileneceği ve yasal yükümlülüklerin ne olacağı sizin sorununuz. Bu rehberde hem pratik adımları hem de yasal dayanakları (Kat Mülkiyeti ve iş hukuku bakışıyla) net şekilde anlatıyorum.
Kapıcının yıllık izin hakkı ve ayrılırken durumu — temel prensip
Kapıcılar iş hukuku kapsamında sürekli işçi sayılır; yıllık ücretli izin hakları 4857 sayılı İş Kanunu'ya göre düzenlenir. İşten ayrılma halinde kullanılmamış izinler paraya çevrilir (kullanılamayan izinler için işverene ödeme yapılır). Apartman yönetimi işverendir; bu nedenle iznin kullandırılması, ücretinin hesaplanması ve ödenmesi yönetimin sorumluluğundadır.
Kullanmak isterse yönetici hangi adımları izlemeli? (Hemen yapılacaklar)
Kapıcının talebi geldiğinde izlenecek işlem sırası net ve kayıtlı olmalı:
- Talebi yazılı isteğe dönüştürün: E-posta veya imzalı dilekçe isteyin.
- Kalan izin günlerini hesaplayın: işe giriş tarihi ve geçmiş yıllarda kullandığı izinleri kontrol edin.
- Genel Kurul’a bilgi verin (maddeler ve bütçe açısından şeffaflık için).
- İzinin süresince kapıcı görevlerini nasıl yürüteceğinizi planlayın (geçiçi personel, iş paylaşımı veya dışarıdan hizmet alımı).
- İzin ücreti ve olası ihbar/işten ayrılma ödemelerini hesaplayıp bordroya yansıtın.
İzin gününün hesaplanması: örnek ve dikkat edilecek hususlar
Hesaplamada kıdem, yılda kaç günlük izin hakkı olduğu ve daha önce kullanılmış izinler belirleyicidir. Örnek:
- İşyerinde 3 yıl çalışmış kapıcının yıllık izin hakkı 20 işgünü ise, eğer yıl içinde 8 gün kullanmışsa kalan 12 gün para olarak ödenir.
- Ödeme, işçinin son ücretine göre hesaplanır; brüt/günlük kazanç esas alınır.
Dikkat: Kullanılmamış izinlerin paraya çevrilmesi işçi ayrıldığında zorunludur; yönetici bunu geciktiremez.
| Durum | Sonuç |
|---|---|
| Kullanılmamış izin var ve işçi ayrılıyor | ✅ İzin ücretinin ödenmesi gerekir |
| İzin talebi ayrılmadan önce kullanma yönünde | ✅ İşveren planlama ve geçici düzenlemeler yapmalı |
İznin ücretinin aidata yansıtılması: KMK ve muhasebe uygulaması
KMK kapsamında kapıcı giderleri ortak gider sayılır; Kat Mülkiyeti Kanunu m.20 uyarınca ortak giderlerin nasıl dağıtılacağı belirlenir. Kapıcının ücret, SGK ve işveren maliyeti ile izin, ihbar ve kıdem gibi ödemeler işletme gideridir ve aidata yansıtılabilir.
Uygulamada yapılması gerekenler:
- İzin ücreti ve işten ayrılma/ihbar tazminatı işletme hesabına kaydedilir.
- Aidat bütçesinde 'personel giderleri' kaleminde bu ek ödemeler geçici fark olarak gösterilir; Genel Kurul’a rapor edilmelidir.
- Sürekli veya beklenmeyen yüksek maliyetler varsa sonraki dönem aidat planlamasında düzenleme yapılması gerekir (Genel Kurul yetkisi).
Pratik düzenlemeler: yoklama, vekaletle geçici görev, dış hizmet alımı
İzin süresince apartman işlerinin aksamasını önlemek için seçenekler:
- Geçici istihdam: İlan ve işe giriş bildirgesi ile kısa süreli istihdam sağlanabilir (SGK bildirimi unutulmamalı).
- Mevcut personel arasında görev paylaşımı: Eğer site/apartmanda başka personel varsa yapılacak düzenleme yazılı karara bağlanmalı.
- Dış hizmet alımı: Temizlik/tesisat/çöp gibi görevler için firmadan hizmet alınabilir; maliyet ödeme kaleminden karşılanır.
Hukuki dayanak ve avukat görüşüne yönlendirme
Temel hukuki kaynaklar: 4857 sayılı İş Kanunu (yıllık ücretli izin ve ödemeler), Kat Mülkiyeti Kanunu (ortak giderlerin dağılımı ve yönetim sorumlulukları). Ayrıca uygulamada Yargıtay içtihatları çalışan lehine yorumlar içerebilir; somut olaya göre farklılık olabileceği için karmaşık durumlarda iş hukuku avukatına danışın.
Bu süreci dijitalleştirmek isterseniz
İzin hesapları, bordro, alacak/borç takibi ve Genel Kurul raporlamasını düzenli tutmak yönetim için büyük kolaylık sağlar. Bu süreci dijitalleştirmek isterseniz BYönetim gibi bir çözüme hızlıca kayıt olarak (https://byonetim.com.tr/create-building-step-1) bordro, ücret-gider takip ve karar defteri işlerini merkezi şekilde yürütebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Kapıcı ayrılmadan önce yıllık iznini kullanmak isterse yönetici izin vermek zorunda mı?
Kapıcı iş hukukuna göre yıllık iznini kullanma hakkına sahiptir; işçinin talebi ve işin gereklilikleri birlikte değerlendirilerek makul bir plan yapılmalı, ancak ayrılma sırasında kullanılmamış günler paraya çevrilir.
Kullanılmamış izin parası nasıl hesaplanır?
Son ücret esas alınarak günlük ücret üzerinden kalan izin günleri hesaplanır; brüt ücret ve yasal kesintiler muhasebede dikkate alınmalıdır.
İzin ücreti aidata nasıl yansıtılır?
Kapıcıya ödenen izin ve ayrılma ödemeleri işletme gideri olarak kaydedilir; Kat Mülkiyeti Kanunu uyarınca ortak giderlerin dağılımı üzerinden aidata yansıtılır ve Genel Kurul’a rapor edilir.
Kapıcı izinde iken geçici çalıştırılan kişi SGK'ya nasıl bildirilir?
Geçici istihdamda işe giriş bildirgesi e-Devlet/SGK sistemine zamanında verilmelidir; aksi halde idari para cezası riski vardır.
Kapıcı izni kullandıktan sonra işten ayrılırsa kalan kıdem tazminatı kim tarafından ödenir?
Kıdem tazminatı işveren (apartman/site yönetimi) sorumluluğundadır; tapu devri veya malik değişikliği gibi durumlarda sorumluluk somut sözleşme ve devir şartlarına göre farklılaşabilir, ayrıntılı durumlarda hukuki danışmanlık önerilir.
