Yeni bir kapıcıyla apartman yöneticisi olarak ilk günü yaşıyorsunuz: anahtar teslimi, daire ve ortak alan turu yapıldı; taraflar konuştu fakat yöneticinin aklında “deneme süresi yazmalı mıyım, SGK işe giriş ne zaman yapılır ve olası fesihte hangi bildirimler gerekli?” soruları var. Bu rehber, uygulamada sık karşılaşılan sorunları ve dikkat edilmesi gereken hukuki adımları somut örneklerle özetliyor.
Deneme süresi nedir, kapıcı iş sözleşmesinde uygulanabilir mi?
İş Hukuku bakımından deneme süresi; işçinin işe uygunluğunu ölçmek için tarafların kararlaştırdığı kısa dönemdir. Kapıcı gibi sürekli işlerde deneme süresi sözleşmede yazılabilir; ancak, yazılı sözleşme veya işe giriş bildirgesinde açıkça belirtilmelidir. Deneme süresi maksimumu ve usulü yönünden somut sınır İş Kanunu’nda düzenlenmiştir; belirsizlik durumunda sözleşme olmayan hallerde genel uygulama ve içtihat göz önünde bulundurulmalıdır.
SGK işe giriş bildirgesi ve zamanı: hangi tarihte yapılmalı?
Kapıcı işe başlarken Sosyal Güvenlik Kurumu'na işe giriş bildirgesi çalışanın ilk işe başladığı gün içinde verilmelidir. Yöneticinin bu bildirimi geciktirmesi idari para cezasına ve geriye dönük prim yükümlülüklerine yol açar.
- İşe başlama günü: SGK bildirgesi aynı gün beyan edilmelidir.
- Geç bildirim: Yönetici, kanuni sürenin dışında bildirimi yaptıysa idari para cezası riski taşır ve geriye dönük prim eksikliği doğabilir.
Deneme süresinde fesih: yazılı bildirim ve ihbar süreleri nasıl işler?
Deneme süresinde fesih, deneme süresinin varlığı ve süresine göre kolaylaşıyor; ancak yine de yazılı fesih sıkıntıların önüne geçer. İş Kanunu kapsamındaki ihbar süreleri ve kıdem kuralları deneme süresi içinde farklılık gösterebilir. Deneme süresi içinde fesih genellikle kısa ve basittir, fakat yazılı olması ispat avantajı sağlar.
- İş sözleşmesinde deneme süresi ve süresi açıkça yazılmalıdır (ör. 2 ay).
- Fesih kararı yazılı yapılmalı; gerekçesi kısa ve net ifade edilmeli.
- SGK işe giriş bildirgesi ve işten çıkış bildirgesi günü gününe düzenlenmelidir.
Kıdem tazminatı ve deneme süresi: hangi durumlarda doğar?
Kıdem tazminatı işçinin aynı işverende en az bir yıl çalışması halinde doğar. Deneme süresinde yapılan fesihler, çalışan bir yılı doldurmamışsa kıdem tazminatı talebine yol açmaz. Ancak çalışanın işe başlama ve işten ayrılış tarihleri doğru kayıt edilmelidir; tapu devri veya daire satışı konularında sorumluluk farklı bir boyuttur ve Kat Mülkiyeti Kanunu hükümleri ile değerlendirilir.
| Durum | Kıdem Hakkı |
|---|---|
| Deneme süresi içinde fesih, çalışma süresi < 1 yıl | ✅ Kıdem tazminatı genellikle doğmaz |
| 1 yıl ve üzeri çalışma | ✅ Kıdem hakkı doğar |
İş sözleşmesi örneğinde olması gereken zorunlu hususlar (pratik kontrol listesi)
Yöneticinin sözleşme hazırlarken atlamaması gereken temel maddeler şunlardır:
- İşveren ve işçinin kimlik bilgileri, işyeri adresi (apartman adı/blok)
- İşin tanımı (kapıcılık görev tanımı ve sınırları)
- Çalışma süresi, haftalık çalışma ve fazla mesai usulü
- Deneme süresi (varsa süresi açık yazılmalı)
- Ücret, ödeme şekli, varsa ikramiye/yakacak ayni yardımları nasıl hesaba katıldığı
- Yıllık izin hakkı ve kullanım usulü
- SGK işe giriş ve çıkış yükümlülüklerinin kim tarafından yapıldığı
Deneme süresi uygulamasında sık yapılan 6 hata
Uygulamada yöneticilerin sık düştüğü hatalar ve sonuçları:
- Deneme süresini sözlü bırakmak — fesih ihtilafı riski.
- SGK işe girişini geciktirmek — idari para cezası ve geriye dönük prim yükü.
- Çalışma saatleri ve fazla mesai bildirimini yapmamak — fazla mesai alacağı riski.
- Yıllık izin hesaplamasını deneme süresiyle karıştırmak — izin hakları yanlış hesaplanır.
- Kıdem/ihbar sürelerini kafa karıştıracak şekilde belgelememek — tazminat ihtilafı.
- Kapıcıya ayni yardım (yakacak, daire vs.) düzenini sözleşmeye yazmamak — aidat kayıtlarında ve vergi uygulamalarında sorun.
Pratik adımlar: işe başlatmadan önce yönetici ne yapmalı?
Adım adım kısa kontrol listesi:
- Yazılı iş sözleşmesi hazırlayın; deneme süresi açıkça yazılsın.
- SGK işe giriş bildirgesini çalışanın ilk iş gününde verin.
- Ücretin net/brüt ve ödeme periyodunu belgeleyin; varsa ek ödemeleri sözleşmeye ekleyin.
- Çalışma saatleri, fazla mesai ve yıllık izin planını yazılı olarak paylaşın.
- Kayıtları muhasebe/gider olarak tutun; bordro belgelerini saklayın.
Eğer bu süreci dijitalleştirmek ve işe giriş/bordro, prim takibi ile aidat kayıtlarını entegre takip etmek isterseniz BYönetim gibi bir platform süreci kolaylaştırır: hızlı kayıt, otomatik tahakkuk ve SGK bordro entegrasyonuyla hataları azaltır. Denemek isterseniz hızlı kayıt için: https://byonetim.com.tr/create-building-step-1
Sıkça Sorulan Sorular
Kapıcıya deneme süresi yazmazsam sonradan fesih daha zor mu olur?
Deneme süresi yazılı değilse veya usulüne uygun belirlenmemişse, yapılan fesih iş mahkemesinde hukuka aykırı olarak değerlendirilebilir; yazılı belge önemlidir.
SGK işe giriş bildirgesini kaçırırsam ne olur?
İşe giriş bildirgesi geç verildiğinde idari para cezası riski ve geriye dönük eksik prim yükümlülüğü doğabilir; mümkünse gecikmeyi belgeleyip derhal bildirim yapın.
Deneme süresinde işten çıkarılan kapıcı kıdem ister mi?
Kıdem tazminatı, bir yıl koşuluna bağlandığı için deneme süresi içinde ve çalışma süresi bir yıldan azsa kıdem doğmaz; istisnai durumlar çalışma süresine göre değerlendirilir.
Deneme süresi içinde yazılı fesih zorunlu mu?
Yazılı fesih zorunlu olmasa da ispat açısından kesinlikle tavsiye edilir; sözlü fesih ihtilaf yaratır.
Kapıcıya verilen yakacak/ikramiye iş sözleşmesine yazılmalı mı?
Evet; ayni ve nakdi ek ödemeler sözleşmede veya ek protokolle belirlenmeli; aksi halde sonradan ihtilaf çıkabilir ve aidat/muhasebe kaydı sorun yaratır.
