Akşam toplantısında yöneticiler; kapıcının üç yıllık çalışmasından sonra işten ayrılmak istediğini, ancak ayrılmadan önce yıllık iznini kullanmak istediğini duyuyor. "İzin ücretini hemen nasıl hesaplayacağız, aidata nasıl yansıyacak, yeni işe giriş prosedürleri ne olacak?" gibi sorular odada dolaşıyor. Bu rehberde hem iş hukuku hem Kat Mülkiyeti uygulamasına uygun, pratik adımlarla ilerleyeceksiniz.
1. Önce hukuki çerçeve: hangi kurallar geçerli?
Kapıcılar için iş ilişkisinin niteliği çoğunlukla hizmet sözleşmesi niteliğindedir; dolayısıyla 4857 sayılı İş Kanunu ve ilgili mevzuat çerçevesinde yıllık izin hakları ve hesaplamalar uygulanır. Kat Mülkiyeti Kanunu (Kat Mülkiyeti Kanunu) yönetimin yetkilerini belirler; personel istihdamı ise genel kurul kararı veya yönetici yetki devri ile yürütülür.
2. Kapıcının yıllık izin hakkı ve kullanılma zamanı
4857 sayılı İş Kanunu uyarınca işçinin kıdemine göre yıllık ücretli izin süresi artar. İşçinin talebiyle ayrılmadan önce izin kullanması mümkündür; ancak işverenin işin gereklilikleri nedeniyle kullanım zamanını erteleme hakkı vardır. Apartman/site işlerinde işin sürekliliği göz önünde bulundurularak makul çözümler aranmalıdır.
- İzin talebi işçi tarafından yazılı olarak iletilmeli veya tutanakla kayıt altına alınmalı.
- Yönetici, işin aksamaması için alternatif düzenlemeler (geçici vekil, geçici çalışma düzeni) önermelidir.
3. İzin ücreti nasıl hesaplanır? (pratik örnek)
İzin ücreti; işçinin ortalama günlük kazancı esas alınarak hesaplanır. Düzenli gelirler (maaş, düzenli yakacak/ayni yardımlar, primler) hesaba katılır. Net/Brüt ayrımları işçilik bordrosunda gösterilmelidir; SGK prim ve vergiler ise normal bordro kurallarına göre kesilir.
| Adım | Açıklama |
|---|---|
| 1 | Önce son 3 aylık brüt kazanç ortalaması alınır (düzenli ödemeler dahil). |
| 2 | Günlük ücret = Aylık ortalama / 30; izin süresi ile çarpılır. |
| 3 | Vergi, SGK kesintileri normal bordro uygulamasıyla hesaplanır. |
4. Kıdem tazminatı ve kullanıcı değişince sorumluluk
Kıdem tazminatı işçinin hizmet süresine göre hesaplanır; işveren, iş ilişkisinin sona erdiği tarihte ödemekle yükümlüdür. Eğer daire satışı gibi nedenlerle işveren değişiyorsa sorumluluğun devri farklılık gösterir: sözleşmeye, devrin türüne ve uygulamaya göre alacaklar önceki işverenden talep edilebilir. Somut duruma göre bir hukuk danışmanına başvurulması önerilir.
5. İzin ücretinin aidata yansıtılması: KMK 20 perspektifi
Kat Mülkiyeti Kanunu kapsamında ortak giderler, yönetim hizmetleri karşılığı hesaplanır. Kapıcı maliyetleri (maaş, SGK, düzenli yardımlar) genellikle ortak gider kapsamındadır ve genel kurulla belirlenen oran veya arsa payına göre paylaştırılır. KMK 20 hükmüne göre masrafların paylaşımı yönetim planı ve genel kurul kararlarına bağlıdır.
- Kapıcıya ait aylık normal maliyetleri bütçeye dahil edin.
- İznin kullanılması nedeniyle ödenecek toplu izin ücreti (tek seferlik) bütçede gösterilmeli; genel kurul kararı gerekip gerekmediği kontrol edilmeli.
- Eğer ek ödeme geçici olarak ortaya çıkıyorsa (ör. tazminat veya toplu izin ödemesi), gelir-gider tablosunda ayrı kalem açın ve maliklere şeffaf bildirim yapın.
6. Bordro, SGK ve belge düzeni: yöneticinin kontrol listesi
İznin kullanımı sırasında bordro düzeni, SGK prim bildirgeleri ve işten ayrılma/hizmet sonu belgeleri eksiksiz olmalıdır. İşe devam eden veya ayrılan personel için SGK işlemleri zamanında yerine getirilmeli; aksi halde idari para cezaları riski vardır.
- İşe giriş/çıkış bildirgesi e-Devlet/SGK sistemine zamanında girilmeli.
- Yıllık izin ödemesi bordroda ayrı gösterilmeli; vergisel ve SGK hesaplamaları yapılmalı.
- Toplu ödemeler yönetim kurulunca ve tutanakla onaylanmalı.
7. Pratik uygulama: adım adım yönetici takvimi
Uygulama kolaylığı için yönetici aşağıdaki adımları takip etsin:
- İzin talebini yazılı kayıt altına alın ve genel durumu yönetim kuruluna bildirin.
- İşin sürekliliğini sağlamak için geçici düzenleme (vekalet/part‑time destek) planlayın.
- İzin ücreti hesaplayıp bordroya işleyin; SGK/vergileri beyan edin.
- Toplu ödeme veya tazminat etkisi varsa genel kurul bilgilendirmesi yapın (gerekirse karar alın).
- İşten ayrılma varsa kıdem tazminatı hesaplanıp ödemenin kayıtlarını saklayın.
Eğer bu süreci dijitalleştirmek isterseniz, çalışan bordrosu, SGK bildirgeleri, aidat-kasa takibi ve bildirimleri tek platformda yönetmek işinizi kolaylaştırır; BYönetim bu süreçler için hızlı kayıt ve bordro modülleri sunmaktadır: https://byonetim.com.tr/create-building-step-1.
Sıkça Sorulan Sorular
Kapıcı iznini kullanmak istiyorsa yönetici bunu reddedebilir mi?
İşveren (yönetici) işin gerekçeli ihtiyaçları varsa izin zamanını erteleyebilir; ancak erteleme makul olmalı ve işçiyle yazılı olarak düzenlenmelidir.
İzin ücreti hesaplamasında hangi ödemeler dikkate alınır?
Düzenli ödemeler (maaş, yakacak/ayni yardımların parasal değeri, düzenli primler) günlük ortalamaya dahil edilir; bir kerelik ödemeler genelde dahil edilmez.
Toplu izin ücreti aidata nasıl yansıtılır?
Kapıcı maliyetleri genel gider kapsamında değerlendirilir; tek seferlik yüksek tutarlar bütçede ayrı kalem olarak gösterilip maliklere bildirilmelidir. Yönetim planı ve genel kurul kararı bağlayıcıdır.
İzin sırasında SGK bildirgesi nasıl yapılır?
İzin ücreti ödemeleri normal bordroda gösterilir; SGK prim bildirimleri bordro tutarları üzerinden yapılır. SGK işlemleri zamanında e‑sistem üzerinden yürütülmelidir.
Kapıcı ayrılırsa kıdem tazminatını kim öder?
Kıdem tazminatı, işveren konumundaki yönetim (veya bu yükümlülüğü devralan gerçek/müteselsil taraf) tarafından ödenir. Satış/devri içeren durumlarda sorumluluk vaka bazlı değerlendirilir; hukuki danışmanlık tavsiye edilir.
