Sabah 08:00 kapıcı kapıyı açıyor; birkaç sakin asansörde konuşuyor, yönetici hesap makinesinde yıllık izin ücreti sütununu düzeltmeye çalışıyor. Kim hak ediyor, hangi ücreti baz alacağız ve bu tutar aidatlara nasıl yansır—hepsi aynı anda çözülmesi gereken pratik sorunlar. Bu rehberde kapıcının yıllık izin ücretinin hukuki çerçevesi, hesaplama formülü ve apartman yönetiminin uygulaması adım adım anlatılacaktır.
1. Hukuki çerçeve: Kapıcıda yıllık izin hakkı ve uygulama
Kapıcılar işçi statüsünde çalışıyorsa 4857 sayılı İş Kanunu’nun yıllık ücretli izin hükümleri uygulanır. KMK tarafında özel bir yıl izni düzenlemesi yoktur; fakat apartman/site istihdamı iş hukuku kurallarına tabidir. İş sözleşmesi, işyeri uygulamaları ve toplu kararlara göre izin süreleri ile ücret hesaplanır.
2. Kim ne zaman yıllık izin hakkı kazanır?
4857 sayılı İş Kanunu çerçevesinde işçinin iş yerindeki kıdemine göre yıllık izin gün sayısı belirlenir (örneğin 1 yıldan fazla 5 yıldan az kıdem için 14 iş günü vb.). Kapıcı için de aynı süreler uygulanır. İşe giriş tarihine göre hakediş dönemi hesaplanır; yıllık izin genelde işin başladığı tarih esas alınarak her yıl yenilenir.
3. Hangi ücretler izin ücreti hesaplamasına dahil edilir?
Yıllık izin ücreti hesaplanırken temel prensip, işçinin ortalama kazancıdır. Hesaplamada dikkate alınması gereken öğeler şunlardır:
- Brüt ücret (maaş)
- Sürekli ödenen düzenli ödemeler (yakacak yardımı, düzenli primler gibi)
- Sosyal yardımların niteliğine göre (düzenli ve iş karşılığı ise dahil edilir)
Bir kerelik ödemeler, performans primlerinin düzensiz kısmı genellikle hesaplamaya dahil edilmez. Uygulamada tereddüt varsa bordro kayıtları ve iş sözleşmesi incelenmelidir.
4. Hesaplama formülü: Adım adım örnek
Aşağıda pratik bir hesap akışı var. Örnek üzerinde 30 günlük aylık ücret kabul edilmiştir; uygulamada çalışma gün sayısına göre iş günü bazlı düzeltme yapılır.
- Brüt aylık ücret + düzenli ödemeler = Aylık hesaplamaya esas tutar.
- Günlük ortalama ücret = Aylık tutar / aylık prim ödeme gün sayısı (genelde 30 kabul edilebilir; hassas hesap için 30/365 yöntemleri kullanılabilir).
- Yıllık izin gün sayısı (iş kanununa göre) x günlük ortalama ücret = yıllık izin ücreti.
Örnek: Brüt 18.000 TL, düzenli yakacak yardımı brüt 1.000 TL olsun. Aylık esas tutar = 19.000 TL. Günlük = 19.000/30 = 633,33 TL. 14 işgünü izin = 8.866,62 TL brüt izin ücreti. Vergi ve SGK kesintileriyle net tutar bulunur.
| Açıklama | Tutar |
|---|---|
| Aylık brüt + düzenli ödemeler | 19.000 TL |
| Günlük ortalama (30 gün) | 633,33 TL |
| 14 iş günü izin ücreti (brüt) | ✅ 8.866,62 TL |
5. Bordro kaydı ve SGK bildirimi nasıl yapılır?
İzin ödemesi bordroda "yıllık izin ücreti" kalemiyle gösterilmeli, SGK prim ve gelir vergisi matrahına uygun şekilde yansıtılmalıdır. SGK işe giriş/çıkışta ve aylık hizmet cetvelinde izinli günlerin gösterimi önemlidir. Kapıcıya ait net-brüt dönüşümler doğru hesaplanmazsa hem vergi hem de ileride doğabilecek uyuşmazlıklarda risk doğar.
6. Kapıcının iznini işletme giderine (aidata) yansıtma: KMK ve pratik uygulama
634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu uyarınca ortak yer giderleri genel giderler kapsamında paylaştırılır. Kapıcı ücreti ve sosyal güvenlik giderleri ortak gider niteliğindedir; ancak aidata yansıtma şekli işletme projesi ve genel kurul kararına göre düzenlenir. KMK m.20 çerçevesinde giderlerin dağıtımı ve kararlar dikkate alınmalıdır.
Pratikte yöneticiler izne çıkan kapıcının yerine ücretli vekil çalıştırma veya izin ücretini maaşa dahil etme seçeneklerini değerlendirir. Giderler ortak gider yazılacaksa aidata yansıtma yöntemi olarak arsa payı veya eşit dağıtım konusunda işletme projesi ve genel kurul kararına uyulmalıdır.
7. Uygulama kontrol listesi: Yönetici için 7 adım
- İşe giriş tarihini ve kıdemi doğrulayın.
- İş sözleşmesini ve düzenli ödemeleri inceleyin (yakacak, düzenli prim vb.).
- Aylık brüt tutarı ve günlük hesaplama yöntemini belirleyin (30 gün veya iş günü bazlı).
- Bordroda "yıllık izin ücreti" kalemiyle ödeme yapın; SGK ve vergi bildirimlerini tamamlayın.
- Genel kurul/işletme projesi uyarınca giderin aidata yansıtılma yöntemini not edin.
- Kapıcı izinde ise vekil ücretini veya ek ödemeyi önceden karar altına alın.
- Tüm belgeleri dijital olarak arşivleyin (izin talebi, bordro, genel kurul kararı).
Eğer bu hesaplama ve kayıt sürecini dijitalleştirip otomatikleştirmek isterseniz, BYönetim gibi site yönetimi yazılımları aylık tahakkuk, bordro modülü ve belge arşivleme imkanı sağlar; ücretsiz deneme için başvuru adımı şuradan yapılabilir: https://byonetim.com.tr/create-building-step-1.
Sıkça Sorulan Sorular
Kapıcı işe 6 ay önce başladıysa yıllık izne hak kazanır mı?
Genel kural olarak yıllık ücretli izin tam hakkı işyerinde geçen süreye göre belirlenir; 1 yıl doldurmadan kısmi izin hakkı veya iş sözleşmesi özel hükmü olabilir. Somut duruma göre değerlendirme gerekir.
Yıllık izin ücreti hesaplamasında primler her zaman dahil mi edilir?
Düzenli olarak ödenen ve işin gereği kabul edilen primler izin ücreti hesabına dahil edilir; düzensiz/tek seferlik primler genelde dahil edilmez.
Kapıcı izinde vekil çalıştırmanın maliyeti aidata nasıl yansır?
Vekil ücreti ortak gider niteliğindedir; aidata yansıtma yöntemi işletme projesi ve genel kurul kararına göre yapılır. Önceden karara bağlanmamışsa genel kurul kararı gerekebilir.
İzin ücreti bordroda nasıl gösterilmeli?
Bordroda "yıllık izin ücreti" kalemi açıkça gösterilmeli, SGK prim ve vergi matrahı doğru hesaplanmalıdır. Net-brüt dönüşümler kayıtlı olmalıdır.
Kapıcı izne ayrılıp işten ayrılırsa izin ücreti kıdem tazminatıyla birlikte nasıl ödenir?
İşten ayrılma halinde kullanılmamış izin sürelerinin ücretleri kıdem hesabıyla birlikte ödenir; hesaplama ve ödemede iş hukuku kuralları geçerlidir. Kesin uygulama için iş hukuku uzmanına danışılması uygundur.
