Hafta içi site yönetim kurulu toplantısında birdenbire kapıcı "yıllık iznini kullanmak istiyorum" diyor; ancak yönetim cốğunda kapıcı için yazılı iş sözleşmesi yok, SGK bildirimi de eksik. Yöneticiler hem hukuki riskten kaçınmak hem de kapıcının hakkını eksiksiz vermek istiyor — bu rehberde yazılı sözleşme olmadan yıllık izin talebiyle nasıl başa çıkacağınızı, hangi kayıtların gerekli olduğunu ve adım adım uygulanması gereken işlemleri açıklayacağım.
Yasal dayanak: Kapıcılar işçi sayılır — hangi kurallar geçerli?
Kapıcılar, apartman/site tarafından çalıştırılan ve iş görme ilişkisi içinde bulunan kişiler için İş Kanunu hükümleri uygulanır. Yıllık ücretli izin hakkı, ilgili işçinin kıdemine göre İş Kanunu hükümlerine göre belirlenir. Ayrıca SGK kayıtları ve bordro uygulamaları, işverenin (site/apartman yönetimi) yükümlülüklerini doğrudan etkiler.
Yazılı iş sözleşmesi yoksa yıllık izin hakkı var mı?
Yazılı sözleşme olmaması, işçinin yıllık izin hakkını ortadan kaldırmaz. İşçinin çalışma süresi ve fiili hizmeti esas alınarak yıllık izin süresi belirlenir. Yazılı belge eksikliği, ispat yükünü etkiler ancak hakkın kendisini yok saymaz.
Kısa açıklama:
- İşçinin fiilen çalıştığı süre kriterdir — bordro ve SGK kayıtları delildir.
- Yazılı sözleşme yoksa bile ücret ödemeleri, mesai fişleri, tanık beyanı değerlendirilir.
Yönetici için pratik adımlar (belge toplama ve kayıt düzeltme)
Yöneticilerin izni doğru uygulamak ve ileride doğacak uyuşmazlıkları azaltmak için takip etmesi gereken adımlar:
- Öncelikle kapıcının çalışma başlangıç tarihini, ücret anlaşmasını ve fiili çalışma günlerini yazılı olarak tespit edin (tutanak, tanık imzası).
- SGK prim bildirimi eksikse geçmişe dönük bildirimin nasıl yapılacağı için muhasebeci veya bordro uzmanına danışın.
- Yıllık izin hesaplaması için kıdem süresini netleştirin; gerekirse geçmiş maaş kayıtlarını toplayın.
- İşçiyle kısa bir yazılı iş sözleşmesi hazırlayıp imzalatın ve bordroya yansıtın; sonraki dönemlerde uygulanması kolay olur.
Yıllık izin süresi nasıl hesaplanır — örnek ve formül
İş Kanunu'na göre yıllık izin süresi işçinin kıdemine göre artar (kıdem esaslı süreler için Kanun metni inceleyiniz). Uygulamada hesaplama adımları:
- Kıdem (fiili çalışma yılı) belirlenir.
- İzne hak kazanılan gün sayısı tespit edilir (örnek: 1–5 yıl arası X gün, 5–15 yıl arası Y gün — mevzuata bakınız).
- İzin süresince ödenecek ücret, işçinin normal ücreti üzerinden hesab edilir (günlük ortalama ücret × izin günleri).
Örnek hesap (basitleştirilmiş): Kapıcı 3 yıllık kıdeme sahip ve aylık net 20.000 TL alıyorsa, yıllık izni 14 gün ise izinde ödenecek brüt tutarı günlük ücret × 14 gün olarak hesaplanır; vergi ve SGK kesintileri bordroda gösterilmelidir.
Ücret ve yan haklar: yıllık izin süresince ödeme ve diğer haklar
Yıllık izinde kapıcı normal ücretini alır. Ayrıca kullanılmayan izinler için ekonomik tazminat (kullanılmamış izin ücreti) doğabilir. Fazla mesai, hafta tatili ücreti ve diğer yan hakların izin hesabına etkisi bordro uygulamasıyla belirlenir.
İdari ve mali sorumluluk: yönetim kurulunun alması gereken kararlar
Kat Mülkiyeti Kanunu uyarınca (işin yürütülmesi ortak gider kapsamına giriyorsa) kapıcı giderlerinin aidata yansıtılması ve hesabın şeffaf tutulması yönetimin sorumluluğudur. Yönetim kurulunun yazılı kararında işin koşulları, ücret ve izin uygulamasının nasıl yürütüleceği belirtilmelidir.
| Durum | Yönetimin yapması gereken |
|---|---|
| Yazılı sözleşme yok | ✅ Önce işe giriş belgesi ve sözleşme düzenleyin |
| SGK bildirimi eksik | ✅ Geçmişe dönük tescil için bordro/muhasebe ile hareket edin |
Pratik uygulama: karışıklığı azaltacak örnek süreç
1) Yönetim kurulu toplantısında kapıcının durumu gündeme alınır ve tutanakla kayda geçirilir.
2) Kapıcı ile 6 aylık deneme süreli yazılı sözleşme hazırlanır; işe giriş SGK bildirimi yapılır ve ilk bordro düzenlenir.
3) Kullanılmamış geçmiş izin günleri varsa bunların ödemesi hesaplanıp bir defaya mahsus ödeme olarak bordroya yansıtılır.
Eğer bu süreci dijitalleştirmek isterseniz, işe giriş, bordro ve izin kayıtlarını düzenli tutmak için BYönetim gibi bulut tabanlı çözümler süreci kolaylaştırır: https://byonetim.com.tr/create-building-step-1
Sıkça Sorulan Sorular
Yazılı sözleşme yoksa kapıcı yıllık izin isteyebilir mi?
Net cevap. Evet; yazılı sözleşme eksikliği hakkı ortadan kaldırmaz. Fiili çalışma süresi ve deliller esas alınır.
SGK kaydı yoksa izin hakkı nasıl tespit edilir?
Net cevap. SGK kaydı yoksa işe başlama tarihi ve çalışmanın fiili delilleri (ücret ödemeleri, tanıklar, banka hareketleri) kullanılarak kıdem ve izin hakkı tespit edilir; kayıtların düzeltilmesi önerilir.
Kullanılmamış izinler için ödeme kim yapar?
Net cevap. İşveren (yani site/apartman yönetimi veya yetkilendirilmiş yönetici) geçmişe dönük hakları ödemekle yükümlüdür; karar yönetim kurulunda kayıtlı olmalı ve bordroya yansıtılmalıdır.
Yıllık izin ücretini nasıl bordroya yansıtmalıyız?
Net cevap. İzin süresince ödenecek ücret, normal ücret üzerinden hesaplanır ve bordroda "izin ücreti" olarak gösterilmelidir; SGK ve vergi kesintileri uygulanır.
Kapıcı izne çıkar ama yerine yedek çalıştırılacaksa nelere dikkat edilmeli?
Net cevap. Geçici istihdam için ek SGK bildirimi, geçici sözleşme ve fazla mesai/ücret düzenlemeleri yapılmalıdır; yönetim kararı ile yetkilendirme yazılı hale getirilmelidir.
