Hafta sonu apartman toplantısında yönetici, kapıcının yıllık izin talebiyle birlikte gelen ekstra maliyeti hesaplamaya çalışıyor: "Bu yıl 14 gün izin kullandı, ne kadar ödeyeceğiz, aidata nasıl yansıtılır, bordroya nasıl işleriz?" diye sorular havada kalıyor. Bu rehber, yönetici ve site yöneticilerine kapıcının yıllık izin ücreti hesaplama, bordro-islemleri ve aidata yansıtma adımlarını net, uygulamalı şekilde anlatır.
1. Yasal çerçeve: Kapıcı iş ilişkisi ve yıllık izin hakkı
Kapıcılar işçi statüsündedir; dolayısıyla yıllık izin hakları İş Kanunu kapsamındadır. Yıllık ücretli izin süresi, hizmet süresine göre İş Kanunu’nda düzenlenir. Kat Mülkiyeti Kanunu (KMK) yönetim ve ortak giderler açısından işçi ücretlerinin ortak gider kapsamında değerlendirilmesini öngörür; aidat dağıtımında İşletme Projesi ve Genel Kurul kararları dikkate alınır.
2. Yıllık izin ücreti nasıl hesaplanır? Temel formül ve örnek
Temel yaklaşım: işçinin günlük ortalama kazancı hesaplanır, izin süresi ile çarpılır. Aşağıdaki adımlar ve örnek hesaplama yöneticilerin pratik yapmasını sağlar.
- Brüt aylık ücret belirlenir (sabit maaş + sürekli ödemeler).
- Aylık çalışma günü sayısı dikkate alınarak günlük brüt bulunur (genelde 30 gün üzerinden ya da bordro uygulamasına göre hesaplanır).
- Günlük brütün izin gün sayısı ile çarpılmasıyla brüt izin ücreti çıkar.
- Vergi ve SGK kesintileri düşülerek net izin ücreti hesaplanır.
Örnek: Brüt maaş 12.000 TL, izin 14 gün. Günlük brüt = 12.000 / 30 = 400 TL. Brüt izin ücreti = 400 x 14 = 5.600 TL. SGK ve vergi kesintileri sonrası net ödeme hesaplanır (kesintiler kişisel duruma göre değişir).
3. İşveren maliyeti: SGK primleri ve işverene ek yükler
Yıllık izin ödemesi yapılırken işveren SGK işveren payı, kısa vadeli sigorta primleri gibi maliyetleri de göz önünde bulundurmalıdır. İzin ödemesi bordroya yansıtılır; bu nedenle SGK bildirgilerinde ücretin doğru gösterilmesi gereklidir.
- İzin ödemesi brüt ücret kapsamına girer; SGK matrahına dahil edilir.
- İşveren payları (SGK işveren primi, işsizlik sigortası işveren payı vb.) hesabı değiştirebilir.
- Yıllık izin sırasında hak edilen ücret kıdeme, ihbar tazminatına veya işten ayrılma hesaplarına etkide bulunabilir; bu nedenle bordro kayıtları eksiksiz tutulmalıdır.
4. Aidata yansıtma: KMK bağlamında hangi gider ortak giderdir?
Kat Mülkiyeti Kanunu çerçevesinde kapıcı ücretleri genellikle ortak gider olarak değerlendirilir. Ancak aidatlara yansıtma şekli işletme projesi veya genel kurul kararına göre belirlenir (arsa payına göre, eşit dağıtım gibi).
| Durum | Uygulama |
|---|---|
| İşletme projesinde arsa payı esas | ✅ Aidatlar arsa payına göre tahakkuk |
| Genel Kurul eşit dağıtım kararı | ✅ Genel Kurul kararı uygulanır |
Yönetici, yıllık izin nedeniyle ortaya çıkan ek tutarı gelir-gider tablosuna doğru kalemle (personel gideri — izin ödemesi) kaydetmelidir. Bu kayıt, denetim ve sonraki genel kurul hesapları için esastır.
5. Muhasebe ve bordro uygulaması: pratik adımlar
Aşağıdaki adımları takip edin:
- İzin talebi ve tarihlerini yazılı belgeleyin (imzalı dilekçe veya e-posta teyidi).
- Bordroda izin ödemesini ayrı bir satır olarak gösterin; brüt, SGK matrahı ve kesintileri doğru hesaplayın.
- SGK işe devam/ayrılış bildirimi gerekmiyorsa, bordroda normal devam eden işçi olarak işlem yapın ve işyerinin primini beyan edin.
- Gelir-gider defterinde "Personel – Yıllık İzin Ödemeleri" olarak kaydedin; aidat tahakkukunda bu gider kalemini kullanın.
6. Yönetici için örnek yıllık işlem akışı
Bir yönetici için pratik akış:
- İzin talebini alın ve genel kurul/işletme projesi çerçevesinde bütçe kontrolü yapın.
- Bordro ve SGK hesaplamalarını muhasebeci ile netleştirin.
- Aidat hesabına yansıtılacak toplam yıllık personel giderini gelir-gider tablosuna işleyin.
- Genel Kurul döneminde yıllık hesapları sunarken "Yıllık izin ödemeleri" kalemini açıklayın.
Eğer süreci dijitalleştirmek isterseniz, bordrodan aidat tahakkukuna kadar kayıt ve belge takibini kolaylaştıran araçlar vardır; örneğin BYönetim ile sürtünmesiz kayıt ve 6 ay ücretsiz deneme için https://byonetim.com.tr/create-building-step-1 adresini kullanabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Kapıcı yıllık izinde SGK primi nasıl bildirilir?
Net cevap: İzin süresince ödenen ücret, bordroya dahil edilerek aylık prim ve hizmet bildirgesinde normal ücret olarak gösterilir; ayrıca kısa vadeli primler uygulanır.
Yıllık izin ücreti aidata nasıl yansıtılır?
Net cevap: Kapıcı ücretleri genelde ortak giderdir ve işletme projesine veya genel kurul kararına göre aidata dağıtılır; giderin gelir-gider kaydı açık olmalıdır.
Kapıcı izin kullanırken yerine geçici işçi alınırsa maliyet kimde kalır?
Net cevap: Geçici işçi maliyeti işveren (yönetim) sorumluluğundadır; bu gider ortak gider olarak kaydedilir ve aidata dahil edilebilir.
İzin süresinde alınmayan izinlerin ödemesi nasıl yapılır?
Net cevap: Kullanılmayan yıllık izinlerin ücret karşılığı işten ayrılma veya yılsonunda ödenmesi mümkündür; hesaplama brüt günlük ücret üzerinden yapılır ve bordroya işlenir.
Eksik veya hatalı yıllık izin ödemesi tespit edilirse yönetici ne yapmalı?
Net cevap: Hatalı ödeme durumunda bordro ve belgeleri gözden geçirip düzeltme yapın; gerekiyorsa muhasebe/iş hukuku uzmanına danışın. Somut hak talepleri değişir; profesyonel danışmanlık önerilir.
