Bir yaz sabahı site yönetim toplantısında kapıcı, daha yeni işe alınan temizlik görevlisinin aynı işleri daha yüksek ücretle yaptığını söyleyip eşit ücret talep ediyor. Yönetici ne yapmalı, hangi belgelere bakılmalı ve bu talebin aidata yansıtılması mümkün mü? Bu rehberde hem iş hukuku hem Kat Mülkiyeti Kanunu perspektifiyle 2026 uygulamasını açıklıyorum.
1. Eşit işe eşit ücret talebinin hukuki zemini
İş Hukuku bakımından ‘eşit işe eşit ücret’ ilkesi, somut olarak işin niteliği, çalışma koşulları ve vasıfların benzerliği esas alınarak değerlendirilir. Bu alanda genel düzenleme İş Kanunu'nda açık bir madde başlığı şeklinde yer almasa da, uygulamada İş Kanunu ve Yargıtay içtihatları işverenin ücret politikasının objektif, makul ve ayrımcılık yapmayacak şekilde olmasını arar.
2. Apartman/site yönetimi kimdir — işverenin belirlenmesi
Kapıcı ile ilişki çoğunlukla yönetim (yönetici veya yönetim kurulu kararıyla hareket eden işletme hesabı) tarafından kurulmuş iş ilişkisidir. Kat Mülkiyeti Kanunu’na göre ortakların bir araya gelerek aldığı kararlar ve işletme hesabı uygulamaları yönetimin yetki alanındadır; buna karşın işveren sıfatı hukuki olarak yönetim organı veya yönetici üzerinden oluşur.
Bu nedenle ücret eşitliği iddiasında muhatap genellikle yönetici veya yönetim kuruludur; tacir-like profesyonel yönetici söz konusuysa ondan da sorumluluk istenebilir.
3. Somut inceleme: hangi kıstaslar karşılaştırılmalı?
Aşağıdaki kıstaslar karşılaştırılmalı ve belgelerle desteklenmelidir:
- İş tanımları ve görev tarifleri (yazılı iş sözleşmesi varsa öncelikli)
- Çalışma saatleri, vardiya ve fazla mesai kayıtları
- Eğitim, deneyim ve ek görev (ör. bahçe bakım, teknik takip)
- Bordro ve SGK gösterimleri (prime esas kazanç, sigortalılık süresi)
- Yapılan ödemeler: net, brüt, prim, yakacak, ikramiye
| Kıstas | Neden önemli? |
|---|---|
| İş tanımı | ✅ Farklı iş=Farklı ücret gerekçesi |
| Çalışma saati | ✅ Süre farklıysa ücret farkı meşru olabilir |
4. Yönetici olarak hangi belgeler toplanmalı ve nasıl hareket edilmeli?
İddianın ciddiyetine göre aşağıdaki adımlar atılmalıdır. Bu, hem hukuki savunma hem de site huzurunun korunması içindir.
- İş tanımları ve varsa sözleşmelerin kopyasını çıkarın.
- Bordro kayıtları ve SGK işe giriş/cikis kayıtlarını kontrol edin.
- Çalışma saatleri ve fiili görev delillerini (görev çizelgesi, kamera, şahitler) toplayın.
- Mahsup edilecek ek ödemeler veya farklılıkların nedenlerini belgelendirin (karar defteri, genel kurul kararı varsa yazılı tutanak).
- Gerekirse arabuluculuk veya iş hukukunda uzman bir avukattan görüş alın; somut hukuki tavsiye için profesyonel yardım önerin.
5. Ücret farkı talebi yönetim kararıyla aidata nasıl yansıtılır?
Kapıcı ücretine yapılacak kalıcı artış veya ilave ödemelerin işletme projesi ile uyumluluğu ve genel kurul onayı önemlidir. Kat Mülkiyeti Kanunu çerçevesinde ortak giderler ve işletme hesabı konusu olarak değerlendirilen düzenlemeler için genel kurul kararları belirleyicidir.
Eğer haklı bir ödeme eksikliği tespit edilip yönetimce ödenecekse, bu ödemelerin sermaye/işletme hesabından mı yoksa aidat artışıyla mı karşılanacağına genel kurul karar verir. Olağan durumlardaysa mevcut işletme bütçesinden geçici ödeme yapılabilir; kalıcı yükümlülük için genel kurul gerekir.
6. Bordro ve SGK uygulaması: düzeltme veya ilave ödeme nasıl yapılır?
Bordro hatası veya eksik prim bildirimi varsa İş Kanunu ve SGK uygulamaları çerçevesinde geriye dönük düzeltme mümkündür. Eksik gösterilen prime ilişkin SGK cezaları ve işveren yükümlülükleri doğabilir; bu nedenle muhasebe ve bordro kayıtlarının düzeltilmesi uzman denetimi gerektirir.
Yeni veya ilave ödemeler için net-brüt hesaplaması, SGK işveren payı ve ücret üstü ek yükümlülükler değerlendirilmelidir. Bu süreçte mali müşavir/bordro uzmanıyla çalışılması tavsiye edilir.
Bu süreci dijitalleştirip delil-toplama, bordro takibi ve ödeme otomasyonu ile kolaylaştırmak isterseniz BYönetim'in ücretsiz 6 aylık deneme kaydıyla başlayabilirsiniz: https://byonetim.com.tr/create-building-step-1.
Sıkça Sorulan Sorular
Kapıcı, işe giriş bildirgesi yanlış maaş gösteriyorsa ne yapmalı?
İşe giriş bildirimindeki hata SGK ve işverenle görüşülerek düzeltilmeli; hak kaybı varsa bordro ile geriye dönük düzeltme yapılabilir. Duruma göre SGK başvurusu veya iş mahkemesi yolu gündeme gelebilir; somut olay için uzmana danışın.
Eşit işe eşit ücret iddiası için mutlaka dava mı açılmalı?
Her zaman dava gerekmez. Önce iç çözüm (yönetimle görüşme, arabuluculuk) denenmelidir. Çözüm bulunamazsa iş mahkemesine başvurma hakkı vardır; ancak somut deliller önemlidir.
Yönetici fark ödemesini işletme hesabından tek başına yapabilir mi?
Kısa süreli ve acil durumlarda yapılabilir, fakat kalıcı mali yükümlülük veya aidat artışı gerektiren durumlarda genel kurul onayı gerekir. KMK hükümleri ve işletme projesi kontrol edilmeli.
Kapıcıya ödenen ek ödemeler aidata nasıl yansır?
Ek ödemelerin aidata yansıtılması, genel kuruldaki karar ve işletme projesine bağlıdır. Geçici ödemeler işletme kasasından karşılanabilir; sürekli artış için karar alınması gerekir.
Bordroda düzeltme yapılmazsa SGK yaptırımı olur mu?
Evet; eksik/yanlış prime ilişkin SGK idari para cezası, gecikme zammı ve prim farkı doğurabilir. Bu nedenle bordro düzeltmeleri zamanında ve belgeli yapılmalıdır.
