Akşam saat 22:00'de asansör arızası haberi geldi; kapıcıyı aradığınızda faturanın kapanmadığını, normal mesai dışı çalıştığını söylüyor. Yönetici olarak sorunuz: Bu ek çalışma için ne kadar ödeyeceksiniz, maliyeti aidata nasıl yansıtırsınız ve yasal dayanaklar neler? Bu rehberde 2026 şartlarına göre hesaplama adımlarını, uygulama örneklerini ve yönetici olarak dikkat etmeniz gereken hususları bulacaksınız.
Hukuki dayanak: Kapıcı çalışan mı, hizmet alımı mı?
Kapıcılar genelde iş sözleşmesiyle istihdam edilir; bu durumda işçi-işveren ilişkisi Türk İş Kanunu hükümlerine tabidir. Kapıcı istihdamı hakkında somut düzenleme Konut Kapıcıları Yönetmeliği'nde yer alır; işin niteliğine göre fazla mesai, hafta tatili ve gece çalışması İş Kanunu kapsamında değerlendirilir. Uygulamada yönetim kurulu ya da site yönetimi işveren sıfatını taşıyorsa işveren yükümlülükleri doğar. Somut durumla ilgili şüphe varsa iş hukuku uzmanına danışın.
Fazla mesai ve ücret hesaplamasının temel ilkeleri
Fazla mesai hesaplaması için önce kapıcının brüt ücretinin net olarak tespit edilmesi gerekir. Türkiye'de fazla mesai, normal saat ücretinin %50 fazlası olarak ödenir; gece ve ulusal tatil hükümleri ayrıca değerlendirilir. İş Kanunu'nun esasına göre fazla mesaiye ilişkin uygulanacak oranlar, taraflarca aksinin kararlaştırılmadığı hallerde kanuni zam üzerinden yapılır.
Adım adım hesaplama: Normal saat ücreti, fazla mesai, hafta tatili ve gece zammı
- Brüt aylık ücret ve aylık çalışma saati tespit edilir (örnek: brüt 12.000 TL, aylık 225 saat).
- Bir saatlik brüt ücret = brüt aylık / aylık çalışma saati.
- Fazla mesai ücreti = saatlik ücret x %50 zam (yani 1.5 kat).
- Hafta tatili çalışması için saatlik ücret x %50 zam uygulanır; gece çalışması (genelde 22:00-06:00 arası) için ayrıca % gece zammı varsa sözleşmeye göre eklenir.
- Brütten işveren toplam maliyeti hesaplarken SGK primleri ve işsizlik sigortası payı ile diğer yasal kesintiler göz önünde tutulur.
| Kalem | Hesaplama (örnek) |
|---|---|
| Brüt aylık | 12.000 TL |
| Aylık çalışma saati | 225 saat |
| Saatlik brüt | 12.000 / 225 = 53,33 TL |
| Fazla mesai (1 saat) | 53,33 x 1,5 = 80 TL |
| İşveren SGK gideri (ör. %20 ek) | Fazla mesai ödemesi x %20 = 16 TL -> işveren maliyeti 96 TL |
Kıdem, ihbar ve fesih durumunda fazla mesainin rolü
Kıdem tazminatı hesaplamalarında brüt ücretin ve düzenli ödenen unsurların rolü vardır. Sürekli ve düzenli ödenen ücret kalemleri kıdem hesabına dahil edilir; düzensiz, arızi ödemeler genelde dahil edilmez. Ancak mahkeme kararları ve Yargıtay içtihatları bu konuda farklı değerlendirmeler yapabilmektedir. Kıdem tazminatı, işten ayrılma koşullarına göre işveren tarafından ödenir; bir daire satışı gibi yönetimin değiştiği hallerde sorumluluğun devri ve yükümlülükler somut şartlara göre değişir.
Kapıcı ekstra çalışma maliyetinin aidata yansıtılması (KMK m.20 ile ilişki)
Kat Mülkiyeti Kanunu'na göre ortak giderler, kat malikleri tarafından taşınmazlara ilişkin bağımsız bölüm niteliğine göre ödenir. Kapıcı giderleri ortak gider kapsamında değerlendirilir; işverenin ödediği maaş, SGK ve ilgili giderler ortak gider olarak bütçede yer alabilir. KMK m.20 hükümleri çerçevesinde aidatın neyi kapsadığı toplu kararla belirlenir, ancak olağanüstü ek maliyetlerin (ör. ani fazla mesai artışı) ayrı bir karar veya yönetim bütçesi değişikliği gerektirebileceğini unutmayın.
Pratik uygulama: Örnek senaryo ve yönetime öneriler
Senaryo: Gece asansör tamiri için kapıcı 3 saat çalıştı. Saatlik fazla mesai işveren maliyeti 96 TL ise toplam ek maliyet 288 TL'dir. Bu tutarı geçici gider olarak muhasebeye kaydedip ay sonu genel giderlere dahil edebilirsiniz. Eğer bu tür ek ödemeler sıklaşacaksa aylık bütçede bir tampon satırı oluşturmayı veya karar defteriyle ek bütçe onayı almayı düşünün.
Eğer bu süreci dijitalleştirmek isterseniz, puantaj, bordro ve aidat muhasebesini entegre eden bir platform süreci kolaylaştırır; BYönetim’in 6 ay ücretsiz denemeyle başlamanıza olanak veren kayıt sayfası işinizi hızlandırabilir: https://byonetim.com.tr/create-building-step-1
Sıkça Sorulan Sorular
Kapıcıya fazla mesaiyi kim onaylamalı?
Yönetim kurulu veya yetkilendirilmiş yönetici onaylamalı; karar defterine işlenmesi uygulamada delil sağlar.
Fazla mesai her zaman %50 mi ödenir?
Genelde iş hukuku uygulaması fazla mesaiyi %50 zamlı öngörür; sözleşme veya toplu sözleşme farklı oran belirleyebilir.
Hafta tatili çalışması için ayrı ödeme gerekir mi?
Evet, hafta tatili çalışması için saatlik ücret üzerine kanunda öngörülen zam uygulanır; sözleşmeye göre farklı düzenleme olabilir.
Fazla mesai gideri aidata doğrudan eklenir mi?
Kapıcı giderleri ortak giderdir; olağanüstü artışlar için kat malikleri kurulunda bütçe veya ek karar gerekebilir. KMK hükümlerine ve bütçe uygulamasına göre hareket edin.
Puantaj ve fazla mesai kayıtlarını ne kadar süre saklamalıyız?
Muhasebe ve iş hukuku açısından asgari saklama süresi için vergi ve iş hukuku düzenlemelerini dikkate alın; belgeleri dijital ortamda düzenli arşivleyin ve gerektiğinde iş hukuku uzmanına danışın.
