Milyonlarca vatandaşı yakından ilgilendiren fahiş site aidatları, kentsel dönüşüm süreçleri, yapı denetim kuralları ve çevre cezalarını kapsayan yeni torba yasa TBMM’de kabul edilerek Meclis'ten geçti. Özellikle son dönemde apartman ve site yönetimlerinin yaptığı keyfi zamlardan şikayetçi olan ev sahipleri ve kiracılar için bu düzenleme derin bir nefes aldıracak.
Peki, hayatımıza doğrudan etki edecek olan bu yeni yasa tasarısı neleri kapsıyor? İşte site aidatlarından çevre yönetimine kadar bilmeniz gereken tüm yenilikler.
Site Aidatlarında Keyfi Zam Dönemi Bitiyor
Yeni düzenlemenin en dikkat çeken maddesi şüphesiz site aidatlarına getirilen sınırlamalar oldu. Artık site yöneticileri tek başlarına inisiyatif alarak bütçe ve aidat belirleyemeyecek. Hazırlanan işletme projeleri ve toplanacak avans miktarları doğrudan kat maliklerinin onayına sunulacak.
- Üçte İki Çoğunluk Şartı: Kararların alınabilmesi için kat maliklerinin üçte iki çoğunluğunun onayı şart koşuluyor.
- Zam Sınırı: Eğer yönetim tarafından sunulan bütçe reddedilirse, en geç üç ay içinde yeni bir taslak hazırlanmak zorunda. Bu üç aylık geçiş sürecinde aidatlara yapılacak geçici zam, bir önceki yılın yeniden değerleme oranını kesinlikle geçemeyecek. Böylece aidat zamlarında belirsizlik ve keyfilik tamamen ortadan kalkıyor.
Kentsel Dönüşüm, Gayrimenkul ve TOKİ’de Yeni Dönem
Yasa sadece aidatları değil, kentleşme ve barınma politikalarını da baştan aşağı düzenliyor. Hazineye ait olan ancak atıl durumda bekleyen taşınmazlar, artık kentsel dönüşüm ve sosyal konut projeleri için değerlendirilecek. Elde edilen gelirlerin önemli bir kısmı işlemi gerçekleştiren kurumlara aktarılarak yeni yaşam alanlarının inşası hızlandırılacak.
TOKİ projelerinden ev alanlar için de bürokrasi azalıyor. Gayrimenkul satış vaadi sözleşmelerindeki resmi şekil zorunluluğu kaldırılarak, sözleşmelerin dijital ortamda, uzaktan iletişim araçlarıyla (kimlik doğrulama ile) yapılmasına olanak tanındı. Ayrıca, TOKİ'nin 2027 yılı sonuna kadar yapacağı sosyal konut projeleri damga vergisinden muaf tutuldu.
İnşaat Sektörüne ve Beton Üreticilerine Ağır Yaptırımlar
Deprem gerçeğiyle yaşayan ülkemizde yapı denetimi standartları da sıkılaştırıldı. Zemin ve temel etüt firmalarının ortaklarından en az birinin inşaat, jeoloji veya jeofizik mühendisi olması zorunlu hale getirildi.
Yapı güvenliğini tehlikeye atan firmalara ise göz açtırılmayacak:
- İlgili standartları sağlamayan sertleşmiş beton üreten firmalara 500 bin lira idari para cezası kesilecek.
- Bakanlığın izleme sistemine uymayan, mikser etiketi ile kare kodlu irsaliyesi eşleşmeyen üreticilere 250 bin lira idari para cezası uygulanacak.
- Ceza alan yapı denetim kuruluşu ortaklarının başka firmalarda görev alması uzun süreli yasaklarla engellenecek.
Çevre Kirliliğine Karşı Caydırıcı Cezalar
Yeni yasanın çevre odaklı maddeleri de oldukça dikkat çekici ve çevreyi korumaya yönelik katı kurallar içeriyor. Çevreye zarar verme potansiyeli taşıyan tüm işletmelerin profesyonel çevre yönetimi hizmeti alması zorunlu hale geldi.
- Bu kurala uymayan veya çevre yönetim birimi kurmayan işletmelere 209 bin 624 lira,
- Gerekli çevre mühendisini istihdam etmeyenlere ise 139 bin 746 lira ceza uygulanacak.
Hizmet veren çevre danışmanlık firmaları da sıkı denetim altında olacak. Kurallara uymayan firmalara anında 75 bin lira ceza kesilecek ve ihlallerin tekrarı halinde devreye girecek ceza puanı sistemiyle yetki belgeleri aylarca askıya alınabilecek, hatta tamamen iptal edilebilecek.
Özetle; Meclis'ten geçen bu kapsamlı yasa, mülk sahiplerinin yönetimler karşısındaki haklarını güçlendirirken, inşaat ve çevre güvenliği konusunda da tavizsiz bir dönemin kapılarını aralıyor. Daha şeffaf site yönetimleri, daha güvenli binalar ve daha temiz bir çevre hedeflenerek hazırlanan bu düzenlemenin etkilerini günlük hayatımızda kısa süre içinde hissetmeye başlayacağız.
